Minder winst fondsen op beleggingen

De Nederlandse pensioenfondsen hebben vorig jaar een beleggingswinst behaald van 90 miljard gulden. Dat komt overeen met een rendement van 12,4 procent, minder dan in de voorgaande drie jaren.

Het lagere rendementspercentage over 1998 houdt verband met het inzakken van de aandelenmarkten in het derde kwartaal van dat jaar.

Het gemiddelde rendement van de pensioenfondsen, dat is becijferd door de adviesfirma WM Company, staat vermeld in het jaarverslag van pensioenfonds PGGM (zorg en welzijn) dat vanmiddag is gepresenteerd. Vorig jaar bedroeg het rendement van de pensioenfondsen nog 15,8 procent.

Eind 1998 hadden de pensioenfondsen een belegd vermogen van 774 miljard gulden. Negen van de tien Nederlanders hebben bovenop de AOW een aanvullende pensioenvoorziening bij zijn werkgever die in de meeste gevallen (verplicht) door een pensioenfonds wordt uitgevoerd.

De pensioenfondsen hadden vorig jaar te lijden onder de koersval op de aandelenmarkten in het derde kwartaal als gevolg van de crises in Rusland, Azië en Latijns Amerika. Dat kostte hun toen 53 miljard gulden aan papieren verliezen, zo heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) becijferd. De verliezen werden overigens bij het herstel van de markten in het vierde kwartaal weer ongedaan gemaakt.

Beleggingen in aandelen zijn de afgelopen jaren van een bescheiden niveau uitgegroeid tot de belangrijkste bezittingen van de Nederlandse pensioenfondsen. Uit cijfers van het CBS blijkt dat pensioenfondsen eind vorig jaar bijna 41 procent van hun vermogen in aandelen hadden belegd.

De beleggingswinst die in 1998 werd behaald ligt overigens ruim boven het rendement van 4 procent dat de toezichthoudende Verzekeringskamer nodig acht voor de opbouw van de pensioenvoorziening en de stijging van de loonsom, waaraan de pensioenen zijn gerelateerd. De gestage daling van de rentestanden tot onder de vier procent ontketende vorig jaar een discussie over de vraag of verzekeraars en pensioenfondsen nog wel van deze 4 procent mogen uitgaan bij de berekening van hun premies.

Door de koersval op de effectenbeurzen is het rendement op de aandelenportefeuilles lager uitkomen dan in 1997, zo is de verwachting onder experts. Daarvoor krijgen de fondsen wat compensatie door hogere beleggingswinsten op hun portefeuilles met effecten die een vaste rente hebben. De cijfers van PGGM geven deze omslag duidelijk aan. Het fonds verdiende vorig jaar 16,7 procent op zijn aandelenbeleggingen, tegenover 29,2 procent in 1997. Bij de effecten met een vaste rente is het precies andersom: 13,2 procent vorig jaar, maar 7,6 procent in 1997.

PGGM is het eerste pensioenfonds dat dit jaar met financiële informatie komt. De komende dagen publiceren de twee brancheorganisaties in de pensioenwereld het jaarlijkse overzicht van de rendementen van individuele fondsen over het afgelopen jaar en het gemiddelde over de afgelopen vijf jaar.