TELEVISIETYPOGRAFIE

Bestaat er zoiets als televisietypografie? Typografie wordt eerder geassocieerd met bedrukt papier dan met beeldbuizen. Toch lezen we steeds meer op beeldschermen.

Niet alleen de computer is een belangrijk tekstmedium geworden, ook op het televisiescherm speelt tekst een steeds grotere rol door de toegenomen technische mogelijkheden. Aanvankelijk bestonden televisieteksten uit voor de camera geplaatste bordjes. De mogelijkheden die de film bood, zoals animatie, waren meestal te tijdrovend en te kostbaar voor de tv. Kwamen mens en tekst tegelijk in beeld, dan was vaak sprake van de schoolbordmethode. De meteorologische explicaties van Armand Pien op de Belgische televisie waren daar nog niet zo heel lang geleden een beroemd, zij het typografische weinig bevredigend, voorbeeld van. De Russische nieuwslezer is een saaie aardrijkskundeleraar. Ook de juffrouw van Veronica zit tegenwoordig nog voor een soort schoolbord, maar nu is er toch echt sprake van televisietypografie. Wat hier gebeurt, zou op papier nooit kunnen. De achtergrond is gevuld met een groot aantal uiteenlopende tekstjes. Met de traditionele typografische middelen, zoals verschil in lettergrootte, cursieve en vette tekst, zou er een rommelig beeld ontstaan. Nu niet, doordat intelligent gebruik is gemaakt van de nieuwe mogelijkheden die het tv-scherm biedt, zoals vervaging, highlighten en beweging. Na 500 jaar opgesloten te zijn geweest in de tweede dimensie, kan typografie nu expanderen in de derde en vierde dimensie.

Dit is het begin van een achtdelige serie. Tekst Frans van Mourik, beeld Alex A. Visser