Sokolov: pianist van hoogste klasse

Voor pianist Grigory Sokolov is muziek een universele taal, die zich onttrekt aan tijden, modes en stijlen. Hij speelt alleen maar werken waarvan hij op het moment dat hij ze speelt zielsveel houdt, want zonder liefde blijft alle muziek volgens Sokolov een dode aangelegenheid. Tegenover de beoogde objectiviteit van theoretici en specialisten, plaatst Sokolov de ultieme subjectiviteit als voorwaarde voor geloofwaardige interpretaties. En het resultaat is subliem. Sokolov hoort thuis in het rijtje van de heel Grote Pianisten als Richter, Gilels en Bolet.

Zondagavond was Sokolov in de stemming voor de muziek van de Engelse viriginalist William Byrd (1543? - 1623), wiens pavanes, galliards, preludes, en marsen uit The Battle hij benaderde met een toewijding die sterk deed denken aan de intensiteit waarmee Glenn Gould de Goldberg-Variaties van Bach speelde. De machtige Steinway, die onder Sokolovs handen alléén maar magische klanken produceert, werd verleid met onnavolgbaar spel in trillers en voorslagen, boven- en middenstemmen, baslijnen en harmonieën. De Byrd van Sokolov ontsteeg de eeuwen, werd met vederlicht rafffinement en een goudeerlijke muzikale eenvoud herschapen in het hier en nu.

Daarna herrees Beethoven in zijn Sonate in C, op. 2 nr. 3 uit de betoverde snaren, hamers en pedalen. Zo mooi, zo boordevol passie en contrast, zo betekenisvol van beweging en klankkleuren, en zo weergaloos helder omlijnd in zijn grillige architectuur speelde Sokolov deze sonate, dat die een monument verdiende voor een van de mooiste Beethoven-interpretaties. Het publiek bedolf de pianist onder bravo's en een stampend applaus.

Aan de hand van Ravel voerde Sokolov zijn gehoor daarna binnen in een volstrekt andere wereld van licht en beweging, van echo's en weerkaatsingen, van tederheid en bandeloosheid, van broze sereniteit en een fysieke sensualiteit. Met de verwondering als artistiek credo, onthulde Sokolov in Ravels kaleidoscopische universum een klinkende fontein aan verrassende vergezichten. Zoals ooit Prometheus het vuur uit de hemel stal, zo weet Sokolov aan de noten van om het even welke partituur hij speelt het heilige vuur te ontfutselen. Sokolov besloot met twee toegiften van Chopin en Brahms, en ook die klonken als een geschenk van de goden. De klankschoonheid en de verinnerlijkte melancholie van zijn interpretatie van Chopins Nocturne in Cis, opus posth. was van ongeëvenaarde klasse.

Op 11 mei vervangt Sokolov pianist Richard Goode tijdens een recital in De Doelen in Rotterdam.

Concert: Grigory Sokolov (piano). Werken van William Byrd, Beethoven en Ravel (Sonatine, Prelude, Le Tombeau de Couperin). Gehoord: 25/4 Concertgebouw Amsterdam. Herhaling: 11/5 De Doelen Rotterdam.