Non-conformist

Het is doodstil tussen de groene heuvels. Aanstaande zaterdag wordt hier de 52ste bedevaart van `Soldaten Heimkehrer' gehouden, maar daar komen we nu niet voor. Twee katten steken de straat over, een kaars flakkert in de Mariakapel, in een tuin staat een oude vrouw met een bonte hoofddoek, ze bloeit op uit de aarde.

Terwijl heel Oostenrijk juichend langs de weg stond toen Hitlers troepen in maart 1938 het land overnamen, lagen ze in dit grensdorpje ten noorden van Salzburg dwars. Een van de meest invloedrijke figuren in het dorp was toentertijd een eenvoudige boer, Franz Jägerstätter. Jägerstätter was een non-conformist: hij was de eerste die een motorfiets had, de eerste die achter een kinderwagen liep, en hij las en studeerde.

Toen Hitler aan de macht kwam besefte hij, met datzelfde nuchtere non-conformisme, dat de nazi-leer vloekte met zijn katholieke geloof. Hij stemde als eenling tegen de Anschluss. Hij probeerde steun te krijgen bij zijn kerk, maar die erkende, op 27 maart 1938, `met vreugde wat de nationaal-socialistische beweging heeft bereikt'. Begin 1943 werd Jägerstätter opgeroepen voor het leger. Hij weigerde, wetend dat dit zijn dood zou betekenen. Op 9 augustus 1943 werd hij in Brandenburg onthoofd.

Zijn weduwe zette de boerderij alleen met haar drie dochters voort. Ze kreeg geen oorlogspensioen omdat Jägerstätter zijn landgenoten `in de steek had gelaten'. Het witte dorpskerkje ligt als een snoepje tegen de groene helling. Op het kerkhof bloeien de viooltjes, het graf van Franz Jägerstätter staat er vol mee.