Nieuwe doctrine NAVO

De NAVO heeft dit weekeinde formeel vastgelegd dat de taken van het bondgenootschap verder gaan dan de bescherming van het eigen grondgebied. De alliantie acht een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties wenselijk voor militaire acties buiten het NAVO-grondgebied, maar niet in alle gevallen noodzakelijk.

De leiders van de alliantie bereikten hierover dit weekeinde in Washington overeenstemming. Met de luchtaanvallen tegen Joegoslavië loopt de NAVO al een maand op de nieuwe doelstellingen vooruit.

De driedaagse bijeenkomst in Washington was oorspronkelijk bedoeld ter viering van het vijftigjarig bestaan van de NAVO, maar de oorlog over Kosovo domineerde de top. De regeringsleiders besloten de militaire en economische druk op de Joegoslavische president Miloševic op te voeren, onder meer door een olie-embargo.

In een zogeheten strategisch concept, een document waarin uitgangspunten en doelstellingen van de NAVO zijn vastgelegd, bepaalden de leiders niet alleen dat de NAVO buiten het eigen grondgebied kan optreden, maar ook dat de organisatie wereldwijde gevaren als terrorisme en verspreiding van massavernietigingswapens moet bestrijden. Bij de oprichting in 1949 was het bondgenootschap gericht op de collectieve defensie tegen een aanval van het Oostblok.

Het strategisch concept, een aanpassing van een eerdere versie uit 1991, is in de woorden van secretaris-generaal Solana ,,een wegenkaart waarmee we de uitdagingen van de volgende eeuw tegemoet moeten treden''. President Clinton juichte toe dat de NAVO zich nu bereid heeft verklaard de militaire uitdagingen van de volgende eeuw aan te pakken.

Over het mandaat op basis waarvan de NAVO militair kan optreden buiten het eigen grondgebied, bepaalt het document dat de alliantie per geval besluit tot optreden ,,onder de autoriteit van de VN-Veiligheidsraad of de verantwoordelijkheid van de OVSE''. Frankrijk pleitte voor een sterke rol van de Verenigde Naties, maar landen als de VS en Nederland vinden dat optreden van de NAVO niet onderworpen mag worden aan goedkeuring van Rusland en China.

De Franse president Chirac meende evenwel dat de NAVO nu heeft bevestigd dat ,,de VN-Veiligheidsraad primaire verantwoordelijkheid draagt voor het handhaven van de vrede en veiligheid in Europa''.

ANALYSE: pagina 5