Kok gooit `ideetjes op' over derde weg

Even mocht premier Kok zich meten met de grote leiders der aarde. Met de Amerikaanse president Clinton, de Duitse bondskanselier Schröder, zijn Britse collega Blair en de Italiaanse premier d'Alema leidde Kok gisteravond in Washington een brainstormbijeenkomst over `nieuw links'.

Het was het soort filosoferende praatsessie dat voor Clinton een vorm van ontspanning is, zoals wel bleek uit het enthousiasme waarmee de Amerikaanse president amper een uur na een intensieve driedaagse NAVO-top aan het gesprek deelnam. ,,Ik gooi maar wat ideetjes op'', zei de president halverwege zijn betoog. Het publiek bestond uit politieke geestverwanten van Clinton in de Democratische partij, die verenigd zijn in de Democratic Leadership Council.

`De derde weg: progressief beleid in de 21ste eeuw' was de titel van de conferentie, onderdeel van een serie informele gesprekken die in 1997 werd gestart door de Amerikaanse first lady Hillary Clinton en premier Blair. Doel van de bijeenkomsten is het zoeken van een evenwicht tussen economische groei en sociale rechtvaardigheid.

Kok werd geïntroduceerd als een van de ,,cruciale Europese leiders''. Clinton veroorzaakte hilariteit met zijn opmerking over Kok: ,,Hij was al bezig met de derde weg vóór ons. Maar hij wist niet dat dit de derde weg heette.'' Zelf herinnerde Kok er aan dat hij een ,,relatief klein land'' met een open economie leidt. ,,Daarom waren we eerder doordrongen van de noodzaak van aanpassing.''

In het land van het onbeschaamde kapitalisme zei Kok uitdagend dat hij komt uit het land met ,,de hoogste standaard van sociale voorzieningen''. Dat is goed, maar ook gevaarlijk. ,,Mensen moeten zich verantwoordelijk voelen. De belastingbetaler is de gemiddelde werknemer.''

Clinton prees Nederland als het Europese land dat er het best in is geslaagd mensen in de gelegenheid te stellen werk en gezinsleven te combineren. Voor Blair stopt de derde weg niet bij de nationale grenzen. De waarden die je in eigen land hooghoudt moet je ook elders verdedigen, meent hij. ,,Daarom is Kosovo niet acceptabel. Het gaat evenzeer om het verdedigen van waarden, als om een strategisch belang. Je kunt niet isolationistisch zijn.''

Hillary Clinton noemt haar man in het openbaar meestal The President, of als ze in een goede bui is Mijn Man. Zijn vrienden en de leden van zijn kabinet spreken hem aan als Mr. President. Maar Wim Kok en Tony Blair mogen Bill zeggen, of althans, die vrijheid namen ze. Blair herinnerde er aan dat ,,Bill en Wim'' de derde weg al enige tijd in praktijk brengen. Ook Kok zei: ,,Zoals je zelf al zei Bill: wij brengen de derde weg al jaren in de praktijk.''