www.wazeggu.nl

WAT NOG maar zo kort geleden onvoorstelbaar leek is nu toch aan het gebeuren: het Internet barst uit zijn voegen. Niet dat de machines of kabels op zijn, maar de namen zijn dat bijna wel. Het wordt steeds moeilijker om nog een aansprekende, logische naam voor je gloednieuwe domein te vinden.

Stel, je wilt het Internet op met je Noord-Hollandse Reisartikelen Centrale. Dan wil je natuurlijk graag dat je site de logische afkorting NRC.nl als domeinnaam krijgt. Dat lukt dus om voor de hand liggende redenen niet, al kun je best als `NRC – voor al uw reisbehoeften' adverteren in het Zaanse Sufferdje, en ook best in grote letters NRC zetten op je winkel in Krommenie.

Wat voor NRC geldt, geldt voor duizenden andere afkortingen en letterwoorden. Maar ook voor steeds meer hele woorden. Daarbij komt nog dat het nut van woorden en zeker hele frasen supersnel afneemt naarmate ze langer worden. De lol van een aansprekende domeinnaam is immers eerst en vooral dat mensen je kunnen vinden zonder te hoeven zoeken. Wie op de gok `www.ibm.nl' in zijn browser intikt is meteen waar hij wezen wil, net als bij `www.nrc.nl', `www.vara.nl' of `www.justitie.nl'. En dat is ook precies de limiet van het goede gokken: één voor de hand liggend woord. Zodra er meer bij komt kijken, neemt de trefkans dramatisch af.

Stel, bijvoorbeeld, dat u iets van het Ministerie van Justitie wilt weten, maar u zou op het adres www.justitie.nl botvangen. Wat kunt u dan gaan proberen? Van alles: `ministerie_van_justitie', `min_van_just', `mvj', `departement_justitie', `ministerie-van-justitie', `minvjustitie', en dat is precies het probleem. U moet raden wat de willekeurige noodoplossing is die iemand die u niet kent, heeft verzonnen. Daarbij neemt de kans op tikfouten ook nog eens toe met elke letter dat de naam langer is.

Het is een van de paradoxen waaraan het Internet zo rijk is. Juist door zijn wereldomspannend karakter en zijn ongekende omvang en toegankelijkheid heeft het de kleinst mogelijke namenruimte. Elk dorp in de echte wereld kan er probleemloos zijn eigen `Kaaskampioen' op na houden, maar op het net is maar plaats voor één `kaaskampioen.nl'. En niet alleen dat, je krijgt ook nog eens veel sneller dan in de echte wereld merkenrechtconflicten. Onze Zaanse reisartikelenwinkel NRC zou in de normale wereld nooit last krijgen met het u welbekende dagblad, maar kreeg die, als hij de naam nrc.nl had weggekaapt, gegarandeerd wel. Onder meer om die reden zult u bijvoorbeeld een van Nederlands grootste computerbladen, Personal Computer Magazine (PCM), nooit onder zijn meest logische naam op het net aantreffen, ook al was het blad al via een eigen BBS elektronisch bereikbaar voordat het Internet überhaupt openging. Op het adres pcm.nl heeft zich immers in 1995 de uitgever van deze krant genesteld.

Natuurlijk kun je als kaaskampioen creatief associërend uitwijken, bijvoorbeeld door als naam `kaas.nl' te nemen. De gokkans blijft redelijk, en de mond tot mond reclame blijft prima werken: `kijk eens bij kaas.nl, zo leuk!' onthouden mensen vast even goed als `kijk eens bij kaaskampioen.nl'. Maar de mogelijkheden zijn beperkt. `Meikaas.nl' suggereert een ongewenste beperking, `belegen_kaas' is te onwaarschijnlijk, `wrongel' vereist te veel kennis van de kaasbereiding om als associatie geschikt te zijn.

Nu is er wel een mogelijkheid om toch twee of meer sites met dezelfde naam op het net te krijgen, doordat er meerdere zogenaamde `top level domains' zijn. Naast de landendomeinen, zoals `.nl' en `.be' voor respectievelijk Nederland en België, zijn er de oerdomeinen `.com', `.org', en `.net'. Met `.edu' voor educatieve instellingen en `.mil' voor militaire instanties zijn het de domeinen die in de Verenigde Staten werden gedefinieerd, ver voordat ze daar beseften dat het Internet wel eens de Amerikaanse grenzen zou kunnen overschrijden. Sommige landen en landjes hebben bovendien helemaal geen emplooi voor de hun in de schoot geworpen nationale namenruimte, en verkopen dus namen aan willekeurige buitenlandse klanten. Aan het piepkleine Stille-Zuidzee eilandje Niue danken we al die `.nu' namen die we tegenkomen.

Niue verdient er goed geld aan, maar het lost maar een deel van het namenprobleem op. Merkenrechtconflicten blijven bijvoorbeeld onverminderd bestaan. Registreert u `ibm.nu', `mcdonalds.nu' of zelfs `pcm.nu', dan zit het er dik in dat u vroeg of laat toch last krijgt. Bovendien verminderen al die verschillende domeinen de trefkans weer, evenals de kans dat een adres `van horen zeggen' correct onthouden wordt. Gesteld dat `www.justitie.nl' niet het gevraagde resultaat opleverde, zou u dan naar `justitie.nu' of `justitie.com' gaan zoeken?

Om die redenen is de meest gesuggereerde oplossing, meer nieuwe top level domeinen invoeren, niet echt effectief. Maar wie weet hoe het wel moet, mag het zeggen. De enige andere suggestie die ik hoorde was nog beroerder: nummers in plaats van namen. Dat schiet niet op. De leesbare domeinnamen waren juist bedacht om van de daaronder verscholen ondoorzichtige IP-adressen, de nummers aan de hand waarvan computers elkaar vinden, af te komen.

Overigens, mocht u na al dit gesomber nog zin hebben om zelf een nl-domeinnaam te registreren, bedenk dan dat onze nationale domeinnamenbeheerder, de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (op www.domain-registry.nl, ze had zich graag IDNL genoemd, maar liep bij oprichting zelf meteen tegen een merkenconflict op), niets wil weten van particulieren en ook verder ongewoon moeilijk doet. Er komen uittreksels uit het register van de Kamer van Koophandel en vrijwaringsverklaringen aan te pas, u kunt niets zelf aanvragen, maar moet dat per se via een aangesloten provider doen, u kunt vrijwel nergens over klagen en de Stichting behoudt zich ook nog het recht voor allerlei namen te weigeren. Aan die angstige zorg zal het wel liggen dat zowel `kut.nl' als `koningin.nl' nog vrij zijn. Vraagt u bij de Amerikaanse instantie Network Solutions (inderdaad, op www.networksolutions.com) een domeinnaam aan, dan krijgt u die, mits vrij, zonder meer. Zelfs voor `www.fuck.com' bent u al te laat.