Samen in televisiezaken

Begonnen in een keldertje met 10.000 gulden van pa. Nu gefuseerd met IDTV en na Endemol de grootste tv-producent van Nederland. Gesprek met Friedwart Barford en Ruud Koornstra, twee vriendjes in zaken, de makers van o.a. Villa Felderhof en Lalala Live.

Vroeger hadden ze altijd wat gegrinnikt om dat malle jacht van IDTV-baas Harry de Winter. Dat hij het iedere keer huurde om zijn klanten te ontvangen tijdens de televisiebeurzen in Cannes, vonden ze maar geldverspilling.

Eigenlijk was dat jacht symbool voor de tegenstelling tussen hun eigen bedrijf, D&D/K&B – dat had moeten sappelen om aan de bak te komen – en oude, gevestigde producenten als IDTV en Endemol die groot waren geworden in de jaren des overvloeds van de Nederlandse televisie.

Vorige week zaten ze zélf op dat bespotte jacht, in Cannes. Friedwart Barfod en Ruud Koornstra. Languit op het dek, zonnebrillen, witte wijn in de hand. Sterker nog, ze zijn gefuseerd met de club van Harry de Winter. Hebben ze hun vrije ziel verkocht aan de gevestigde orde?

Nee, zegt Friedwart Barfod. Natuurlijk, de verschillen tussen IDTV en D&D/K&B waren in het verleden misschien groot, maar met het aangekondigde vertrek van topman Harry de Winter vorig jaar, sneed IDTV de banden met het verleden door. De nieuwe mensen in de top van het bedrijf zijn van dezelfde generatie als Barfod en Koornstra. En toen werd een fusie ineens voordelig. Want IDTV en D&D waren altijd elkaars grootste concurrent geweest: if you can't beat them, join them. Bovendien wilde D&D zich graag gaan bekwamen in televisiedrama, een genre waarin IDTV met programma's als Pleidooi en Oud Geld een rijke traditie had. Andersom wilde IDTV graag meer amusement produceren in het genre waar D&D met programma's als De Show van je Leven en Villa Felderhof expert in was. Ze vulden elkaar goed aan. Het nieuwe bedrijf heet ID&D TV en is na Endemol de grootste televisieproducent van Nederland.

Koornstra: ,,Het oude IDTV is niet meer.' Barfod: ,,Nou... dan doen we net of het oude IDTV een smet was. Dat is natuurlijk niet zo, er zijn prachtige dingen gemaakt. Maar het oude producentsschap is wel voorbij.' Koornstra: ,,Ja, dat bedoel ik ook.'

Ze kennen elkaar van de middelbare school, en dat is te merken. Er wordt veel nonverbaal gecommuniceerd. Hun vrouwen zijn deze week samen op vakantie, ze zijn vrienden in zaken. Koornstra is de netwerker van de twee, de man van de nieuwe business en rasoptimist. Barfod is de algemeen directeur, de manager, maar ook de tobber van de twee. ,,We houden elkaar prima in balans', zegt Koornstra.

Het idee om samen in zaken te gaan, ontstond tijdens het toneelspelen op school. Ze maakten lichtplannen samen, bouwden decors en speelden Multatuli en Shakespeare. Hun eerste klus was het verzorgen van de sponsoring voor Henk van der Meydens musical The Cotton Club, maar al snel kwamen ze erachter dat ze hun ei beter kwijt konden in tv. Ze begonnen met gesponsorde televisieprogramma's. Tegenwoordig bedient hun bedrijf alle televisiegenres: amusement als De Stoel en Zo Vader zo Zoon, reality als Dossier alarm en informatieve programma's als Ongelooflijke Verhalen. Een bedrijf met een jaarlijkse omzet van 35 miljoen gulden en 115 werknemers. Koornstra en Barfod zijn televisiebonzen geworden.

Ze begonnen in 1990, in een tijd dat de televisiemarkt onverbiddelijk verdeeld leek tussen Joop van den Ende, John de Mol, René Stokvis en Harry de Winter. En daar zaten zij dan, met K&B Events & Television, in een keldertje met 10.000 gulden van vader Barfod.

Ze hebben het gered door zich vanaf het begin te onderscheiden van de gevestigde orde, zo zegt Barfod. Dus: lagere prijzen, efficiënter werken, flexibeler zijn, minder overhead en genoegen nemen met kleine marges. ,,We moesten wel', zegt Barfod.

Die manier van werken hanteren ze nog altijd. Ze zijn een groot voorstander van vrije concurrentie, en in dat kader tegen `output deals' als die tussen Endemol en de Holland Media Groep en de regeling die de publieke omroepen gebiedt minstens 25 procent van hun programma's uit te besteden aan onafhankelijke producenten. Daarmee haalden ze de woede op de hals van hun collegaproducenten. Koornstra: ,,Ik blijf het flauwekul vinden dat je bij je klanten omzet moet afdwingen. Ik vind dat het niet hoort. Bovendien wordt de verhouding tussen omroep en producent er niet beter van.' Barfod: ,,Maar we zijn wel zo realistisch te beseffen dat het momenteel niet anders kan.'

Hun flexibele organisatiestructuur en kleinschalige manier van opereren kwam hen goed van pas in het najaar van 1996, toen de markt voor televisieprogramma's ineens omsloeg. Sport7 was kort daarvoor uit de markt verdwenen, wat erg veel onrust had veroorzaakt, en de publieke omroepen raakten in paniek door de discussie rondom hun concessies en toekomstige plek in het bestel en gingen meer zelf produceren. De onafhankelijke producenten kregen minder opdrachten en de concurrentie verhardde zich. De crisis sloeg het hardst in bij IDTV, dat zich minder goed had voorbereid op zwaar weer en bovendien in een overname zat. ,,Als ze toen niet zo drastisch hadden gereorganiseerd, had IDTV het niet gered.'

Anno 1999 is de markt meer tot rust gekomen, signaleert het tweetal. Zelfs met de toegenomen onzekerheid over het publieke bestel, zelfs met de toegenomen concurrentie op de markt waardoor televisieprogramma's voor steeds minder geld gemaakt moeten worden.

Er blijft genoeg werk, denkt rasoptimist Koornstra. ,,Al is de docusoap al weer op zijn retour, de vraag naar vertrouwde formules neemt toe. De kijkers zoeken vastigheid na de lawine van nieuwe genres die ze over zich heen hebben gekregen. De Stoel en Zo Vader zo Zoon hebben het nog nooit zo goed gedaan. Waarom denk je dat ze Wedden Dat weer terughalen?'

Barfod ziet vooral mogelijkheden op het gebied van nieuwe media. Producenten moeten zich gaan toeleggen op het leveren van inhoud voor elektronische interactieve diensten op Internet. Over de mogelijk nieuwe netindeling van de publieke zenders is hij niet ongerust. ,,Kwaliteit wordt belangrijker en de mate van continuïteit die je als producent kan garanderen. Het is een kwestie van flexibel blijven, ik heb er wel vertrouwen in.' Koornstra: ,,En voordat hij dat zegt...'

Harry de Winter

Uit Samen in Televisiezaken (zaterdag 24 april, pagina 28) zou gelezen kunnen worden dat Harry de Winter zich heeft teruggetrokken uit het ID&D TV. Dit is onjuist. De Winter heeft zich teruggetrokken als televisieproducent, maar blijft voorzitter van de raad van commissarissen, tevens belast met internationale expansie.