MINDER BANDIETEN EN MEER SOUPLESSE

Feyenoord wordt morgen waarschijnlijk kampioen. De laatste landstitel van de Rotterdamse club dateert van zes jaar geleden. De kampioenen uit 1993 over heden en verleden. ,,Die jongens weten echt niet wat ze gaan meemaken op de Coolsingel.''

De vrienden die hij toen binnen de ploeg had, heeft hij vandaag de dag niet. De tijden in De Kuip zijn veranderd voor Ulrich van Gobbel. Na het afhaken van de geblesseerde Henk Fräser is de robuuste rechtsachter de enige speler die in 1993 kampioen werd met Feyenoord en nu weer mag feestvieren. ,,Het is zakelijker geworden'', mijmert Van Gobbel. ,,Aan de ene kant is dat ontzettend jammer, aan de andere kant valt er voor de spelers meer te verdienen.''

Geld is uiteindelijk de belangrijkste drijfveer voor een broodvoetballer. In vergelijking met 1993 verdienen de spelers tegenwoordig drie of vier keer zoveel en soms nóg meer. De hoge salarissen zijn ten koste gegaan van saamhorigheid en gezelligheid. Tijd om een innige relatie op te bouwen is er bijna niet. Door het Bosman-arrest krijgen de spelers alle gelegenheid vaak van club te wisselen. ,,In principe was ik hier nu ook niet geweest'', stelt Van Gobbel. ,,Ik had duidelijk voor het buitenland gekozen, maar door omstandigheden kon Feyenoord me twee jaar geleden terughalen.''

Van Gobbel (28) noemt de kampioenen van 1993 een vriendenploeg. ,,We zijn naar elkaar toegegroeid. Vergeet niet dat de meeste jongens er al waren toen het nog slecht ging met Feyenoord. De Wolf, Blinker, Taument, Fräser, Scholten, Witschge, noem maar op. We zijn samen uit het dal gekropen en dat schept een band.''

Op een enkeling na voetbalden de belangrijkste spelers op het moment dat de titel werd behaald al drie seizoenen of langer bij Feyenoord. Een aantal van hen maakte zelfs mee dat de ploeg in het seizoen 1989-'90 op de veertiende plaats in de eredivisie stond en er gevreesd werd voor degradatie. Bij het huidige basiselftal zijn afgezien van Van Gobbel slechts twee spelers, doelman Dudek en verdediger Van Wonderen, aan hun derde jaar in De Kuip bezig. Vijf man maakten dit seizoen hun debuut voor Feyenoord.

Toch hoeft een voetballer volgens Peter Bosz niet zo lang in Rotterdam-Zuid te spelen om het ,,Feyenoord-gevoel'' te krijgen. ,,Let maar op, ook veel van deze jongens worden echte Feyenoorders'', weet de ex-international, die ruim vijf jaar bij Feyenoord voetbalde. ,,Het is een bijzondere club. Dat besef je vooral als je weg bent. Als je er elke dag met je snufferd bovenop zit, ben je het weleens zat. Dan ga je ook negatieve dingen zien. Pas later voel je wat Feyenoord voor je betekent. Het is echt mijn cluppie geworden.''

Bosz wijst op het trouwe legioen. ,,Dat leeft zo ontzettend met de club mee. Wat denk je dat de Feyenoord-supporters te verduren hebben in de jaren dat Ajax oppermachtig is? Elke maandagochtend moeten ze op hun werk aanhoren hoe ver Ajax weer is uitgelopen. Nu zijn de rollen omgedraaid, fantastisch voor die mensen. Het zou aardig zijn om eens na te gaan hoe hoog het ziekteverzuim van Feyenoord-fans dit jaar op de maandagen is. Niet hoog, denk ik. Mijn telefoonrekening is wel hoger. Mijn broer is voor Ajax en die heb ik vaak zondagavond na Studio Sport even opgebeld om over de groeiende voorsprong van Feyenoord te praten.''

Uitgerekend tegen de huidige club van Bosz, hekkensluiter NAC, kan Feyenoord morgen het kampioenschap binnenhalen. ,,Het geeft me een heel dubbel gevoel'', bekent Bosz. ,,Voor Feyenoord ben ik blij dat ze weer eens kampioen worden. Daarom is het jammer dat NAC niet veilig in de middenmoot staat, want dan had ik de hele middag van de sfeer in een volle Kuip kunnen genieten. Maar wij hebben de punten zo hard nodig, harder dan Feyenoord. Dat kan ook volgende week of de week daarop nog kampioen worden. Misschien dat ik tijdens de warming-up even om me heen kan kijken, maar daarna moet ik voor onze eigen kansen gaan. Dat kunnen ze me bij Feyenoord toch niet kwalijk nemen.''

Bosz zal morgen in de Kuip niet alleen Van Gobbel treffen, maar ook John Metgod. De voormalige verdediger was in 1993 aanvoerder van Feyenoord. Nu is hij assistent van trainer Leo Beenhakker. `Big Johnny' heeft medelijden met oud-ploeggenoot Bosz. ,,Het lijkt me verschrikkelijk voor hem'', zegt Metgod. ,,Ik denk dat Peter een brok in zijn keel zal krijgen, maar dat is een andere brok dan toen.''

Als iemand de ploegen van '93 en '99 goed kan vergelijken, dan komt Metgod als eerste in aanmerking. Toch noemt hij het een onmogelijke taak. ,,Pas als van hetzelfde spelsysteem sprake zou zijn, had je het kunnen proberen.'' Feyenoord speelde toen in een opstelling van 4-3-3 (of 5-2-3) en nu in een opstelling van 4-4-2. Feyenoord had in '93 met Taument en Blinker twee klassieke buitenspelers en soms drie centrale verdedigers: laatste man Metgod, De Wolf en Fräser.

De huidige ploeg heeft met Tomasson vlak achter Cruz een echte schaduwspits en met Van Gastel een onvervalste regisseur. ,,Wij konden wel meer geduld opbrengen'', herinnert Metgod zich. ,,Wij wachtten, wachtten, wachtten en als dat ene kansje zich dan voordeed, prikten we hem erin. En als het helemaal niet kwam, was het ook goed. Dan bleef het 0-0, want verdedigend gaven we zelf weinig weg. Dat benutten van die ene kleine kans was heel typerend voor die ploeg.''

Volgens Van Gobbel speelde de ploeg van '93 dominanter dan nu het geval is. ,,We scoorden hogere uitslagen. Maar dat wil niet zeggen dat we toen sterker waren. Het is moeilijk te vergelijken. Het voetbal is in zijn geheel wel beter geworden.'' Bosz vindt juist dat het huidige elftal veel meer dan vroeger er in slaagt sommige wedstrijden met ,,een minimale inspanning'' te winnen.

De cijfers wijzen uit dat er tussen de twee kampioensploegen niet veel verschil zit, als het de hoogte van de overwinningen betreft. Feyenoord won in '93 negen keer met drie of meer doelpunten verschil. De huidige ploeg staat op zes, maar heeft nog zes wedstrijden te gaan. Het is nog onzeker of Feyenoord dit seizoen evenveel scoort als destijds. Zes jaar geleden eindigde Feyenoord met een doelsaldo van 82-32. Nu is het doelsaldo 66-27.

Op de vraag aan Metgod welke speler uit '93 hij nu zou selecteren, moet hij even nadenken. Dan zegt hij: ,,Er waren sommige spelers die altijd in de spotlichten stonden en sommigen nooit. Arnold Scholten was zo iemand. Hij was een uitstekende teamspeler die vooral opviel door zijn sleurwerk, maar die ook goed kon voetballen. Die had je er nu best bij kunnen hebben. Scholten kon je overal neerzetten'' Van Gobbel kiest uit de ploeg van '93 voor Fräser. ,,Maar dat heeft vooral met onze vriendschap en broederschap te maken'', legt hij uit. ,,Taument en Trustfull vond ik twee fantastische spelers.''

Van Gobbel vergeet uiteraard Wim van Hanegem niet te noemen. Hij denkt met weemoed aan de toenmalige trainer terug. ,,Dat speciale gevoel voor hem gaat nooit weg'', zegt Van Gobbel. ,,Hij gedroeg zich eigenlijk als een speler. Hij had niet dat strenge. Strenge trainers werken volgens mij averechts. Met Van Hanegem kon je rustig een biertje drinken en tot diep in de nacht over voetbal praten.''

Van Gobbel herinnert zijn rol in het elftal van '93 als veel bepalender dan nu, maar in werkelijkheid kwam de verdediger in dat kampioensseizoen minder in actie dan nu. Hij speelde toen slechts 22 wedstrijden, zestien keer in de basis en zes keer als invaller. Maar met de jaren worden herinneringen nu eenmaal mooier.

Een duidelijke overeenkomst tussen de kampioenselftallen is volgens Metgod wel dat het beide hechte ploegen zijn. ,,Ik word een beetje gek van verhalen over een vriendenploeg'', zegt hij. ,,Het helpt als je buiten het veld goed met elkaar omgaat, maar het is zeker geen vereiste. Succes is niet afhankelijk van of je drie keer per dag bij elkaar op de koffie gaat. Belangrijker is het dat je op momenten dat het moet professioneel bent.'' Metgod was destijds een buitenbeentje binnen de groep. Bosz: ,,We gingen heel vaak met veertien, vijftien man de stad in. Maar daar waren Metgod en De Goey dan niet bij. De kracht van onze ploeg was dat dit zonder problemen werd geaccepteerd.''

Op het veld stond Feyenoord in 1993 voor degelijkheid en eigenlijk is dat zes jaar later nog steeds zo. ,,Alleen was Feyenoord destijds harder dan nu'', vindt Jean-Paul van Gastel, de aanvoerder van de huidige ploeg. Hij speelde in het seizoen 1992-'93 bij Willem II en verloor twee keer van Feyenoord. ,,We hadden ontzag voor ze. De Wolf, Van Gobbel, Fräser, Heus, Scholten, dat waren schatjes, hoor. Je begrijpt hoe ik het bedoel, hè? Mannen, echte mannen.'' Vaak werden de tegenstanders al in de gang van de kleedkamers geïntimideerd door John de Wolf en consorten. Bosz: ,,Ik hoor van de oudere jongens bij NAC dat ze destijds een bloedhekel hadden om tegen Feyenoord te spelen. Het waren ook een stel bandieten bij elkaar, ha ha.'' Dat ligt tegenwoordig wel wat anders. Van Gobbel: ,,Deze ploeg is heel nuchter. Het zijn allemaal slimme jongens die weten wat ze willen.''

Het verloop van de twee kampioensjaren is niet te vergelijken. In deze competitie stond Feyenoord bijna constant bovenaan en werd de voorsprong op de concurrenten alsmaar groter, terwijl de ploeg van Van Hanegem door het gestuntel van grote favoriet PSV – met vooral een onhandelbare Romario – in de slotfase ineens boven kwam drijven en in de laatste wedstrijd in en tegen Groningen de bloemen pakte. Metgod: ,,Daar heb ik het dus over. Als we een halve kans kregen, gaven we die niet niet meer af.''

Ondanks het overwicht van het huidige Feyenoord klinken er ook nu weer verhalen over de kampioen van de armoede. ,,Als ik dat hoor, komt er woede in mij op'', reageert Bosz. ,,Laten we nou niet lopen ouwehoeren. Feyenoord kan met een record aantal punten voorsprong kampioen worden. Wat willen die mensen nou nog meer?'' Van Gobbel: ,,De ploeg die het hardste werkt en het meeste voor elkaar over heeft, wordt kampioen. Ajax vindt het belangrijk om van Feyenoord en PSV te winnen en PSV wil vooral Feyenoord en Ajax verslaan. Maar wij pakken punten tegen wie we punten moeten pakken!'' Ook dat is herkenbaar uit '93. Toen verloor Feyenoord drie keer met duidelijke cijfers van Ajax, twee keer in de competitie en een keer voor de beker, maar Feyenoord eindigde wel bovenaan. Ajax werd derde.

De ploeg van '93 wist de titel niet te prolongeren en werd in de seizoenen daarna tweede en vierde. Sommige spelers waren al op leeftijd en hadden hun plafond bereikt. Bovendien raakten de onderlinge verhoudingen verstoord nadat De Wolf voor het WK van '94 Witschge had belazerd bij het kaarten. Het huidige elftal is jonger dan het vroegere kampioenselftal en heeft daarom meer kansen het succes voort te zetten. Hoewel de spelers tegenwoordig sneller worden verkocht. ,,We moeten verder bouwen en gerichte aankopen doen'', weet trainer Metgod. ,,En we moeten straks weer net zo gretig spelen als dit seizoen. Het is de enige manier om weer succesvol te zijn.''

Maar morgen is er eerst feest op de Coolsingel. ,,Die jongens weten niet wat ze gaan meemaken'', lacht Metgod. ,,Het heeft geen zin om ze dat proberen te vertellen. Je moet het meemaken. Ik sta misschien als nuchter bekend, maar als je daar voor die kolkende massa nuchter blijft, moet je echt naar de dokter.''