Bosnië gaat economie privatiseren

Pogingen om de tijdens de burgeroorlog gehavende economie van Bosnië weer op te bouwen kregen gisteren een sterke stimulans met de officiële start van een privatiseringscampagne waarbij voor 26 miljard dollar (54 miljard gulden) aan staatsbezit van de hand wordt gedaan.

Bosnische en Westerse autoriteiten die het nog fragiele vredesproces begeleiden spraken gisteren tijdens een ceremonie in Serajevo, waarbij de eerste privatiseringsvouchers van de persen rolden, over een historische dag. De vouchers, die bedoeld zijn om de Bosniërs compensatie te bieden voor bevroren buitenlandse valutarekeningen van voor de oorlog en voor niet uitbetaalde salarissen en pensioenen, zullen worden verspreid onder 1,9 miljoen personen. Die kunnen daarmee staatswoningen kopen en aandelen in te privatiseren staatsbedrijven.

De grootscheepse privatisering vormt de kern van kostbare internationale pogingen om de Bosnische economie na de oorlog van 1992 tot 1995 tot leven te wekken en te helpen bij de overgang naar een vrije markteconomie.

Dit herstelproces had vorig jaar al moeten beginnen maar stuitte herhaaldelijk op politieke en technische barrières. Waarna Westerse autoriteiten eind vorig jaar de druk op hun lokale collega's opvoerden. Ze waarschuwden dat de internationale hulp zou kunnen ophouden en dat Bosnië weer op eigen benen diende te staan.

Eerder dit jaar stelde het Westen de privatisering van de Bosnische economie als een voorwaarde voor het houden van een donorconferentie. Die wordt nu volgende maand gehouden en moet de financiering van het wederopbouwprogramma 1996-1999 ter waarde van 5,1 miljard dollar completeren.

,,De privatisering markeert het begin van een levenskrachtige economie'', liet premier Edhem Bicakcic gisteren weten. Hij zei te hopen dat de geprivatiseerde bedrijven weer werk zullen gaan bieden aan tienduizenden Bosniërs. Ondanks gestage economische groei sinds het einde van de oorlog in 1995 is nog altijd de helft van de Bosniërs werkloos.

Craig Buck van de Amerikaanse hulporganisatie USAID zei gisteren tijdens het begin van de privatiseringscampagne in Serajevo dat nog meer economische hervormingen nodig zullen zijn, dat de Verenigde Staten tot nu toe 600 miljoen dollar in de Bosnische wederopbouw hebben gestoken en dat die hulp ook na de privatisering zal doorgaan.

Volgens de huidige plannen kunnen alle burgers, die in 1991 minstens achttien jaar oud waren, aan de privatisering deelnemen. Allereerst komen appartementen en kleinene bedrijven in de verkoop en kan daarvoor zowel met vouchers als met geld worden betaald.

De meeste staatsbedrijven worden geprivatiseerd door regionale privatiseringsagentschappen maar 35 grote ondernemingen worden verkocht door het federale privatiseringsagentschap. De verkopen vinden voorlopig alleen plaats in de Moslim-Kroatische federatie binnen Bosnië. In het Servische deel staat een soortgelijke privatisering op stapel maar de voorbereidingen daarvoor zijn nog steeds niet afgerond. (Reuters)