BBC wil de Schotten te vriend houden

De smeulende muiterij onder journalisten van de BBC, de Britse publieke televisie, is deze week opnieuw opgelaaid. Jeremy Paxman en Kirsty Wark, die beurtelings het actualiteitenprogramma Newsnight presenteren, hebben woedend gereageerd op plannen om hun programma aan te passen voor kijkers in Schotland, Noord-Ierland en Wales.

De BBC-leiding wil elke Newsnight-aflevering van drie kwartier na een half uur onderbreken voor een `blok' dat uitsluitend in de Britse regio's is te ontvangen. Newsnight is nu overal op de Britse eilanden integraal te ontvangen. Regionale blokken zijn gebruikelijk bij het commerciële station ITV en ook bij de BBC, voorafgaand aan enkele nationale uitzendingen.

Die regioblokken zullen ook worden ingevoerd bij het tv-journaal van zes uur 's avonds. Martyn Lewis, veteraan-presentator van het Six O'Clock News, zei eerder deze week te vertrekken bij de BBC-nieuwsdienst uit protest tegen de knieval naar de regio en tegen de algehele verluchtiging van de formule. Die is bedoeld om jonge kijkers en huisvrouwen weg te lokken bij de commerciële omroep. Het journaal start op 10 mei in nieuwe stijl.

De BBC ziet zichzelf als een nationaal instituut en worstelt, evenals de regering, met de vraag hoe het gerezen zelfbesef van de regio's vertaald kan worden in meer zelfstandigheid, maar zonder ze vanonder de Britse paraplu vandaan te laten gaan.

Om de Schotten te vriend te houden heeft de BBC begin deze maand nieuwe stijlregels voor haar journalisten ingevoerd. Die verbieden het bijvoorbeeld om Engelse voetbalvandalen `Brits' te noemen. Ook het woord `nationaal' moet omzichtig worden gebruikt. En het ondertitelen van Engelssprekende Schotten of Welshmen is voortaan taboe, óók als ze ,,onverstaanbaar'' zijn, aldus een BBC-memo.

,,Dit is het domste idee waarmee ze konden komen als oplossing voor een politiek probleem'', aldus Paxman over de regio-blokken in Newsnight. Volgens anonieme bronnen bij de BBC, gisteren in The Independent aangehaald, begrijpt de leiding ,,volstrekt niets van de manier waarop Newsnight wordt gemaakt''. Straks wordt het volgens hen onmogelijk om op het allerlaatste moment te besluiten onder druk van de actualiteit een lang interview te houden.

De Schotse poot van de BBC wil graag een eigen journaal maken voor de vijf miljoen Schotten, maar kreeg het lid op de neus. Kirsty Wark, zelf een Schotse, noemde het ,,essentieel dat Schotland zijn eigen actualiteitenprogramma in de avond krijgt'', maar sprak zich uit tegen ,,de ontmanteling van Newsnight.''