Therapeuten tobben niet over succes Viagra-pil

Lust en intimiteit, daarover congresseerden de deskundigen. Is er veel ten goede veranderd door de Viagra-pil? De relatietherapeuten hebben in ieder geval nog genoeg werk aan de winkel.

Ze liepen door de zalen van het Limburgse kasteel Rijckholt met congrestassen waarop in grote witte letters `Viagra' stond.

De seksuologen, psychotherapeuten en psychologen die gisteren het derde multidisciplinaire seksuologiesymposium `Recht op lust versus intimiteit' bezochten, leken aan de aanwezigheid van de farmaceutische industrie al gewend te zijn. De mannen en vrouwen, opgeleid om problemen op te lossen door te praten, maakten hun aantekeningen zelfs op blocnotes met het logo van de uitvinder van de pil tegen erectieproblemen.

De therapeuten die hun vakgebied sinds de opkomst van de farmaceutische wondermiddelen steeds kleiner hebben zien worden, accepteren hun nederlaag in stijl. ,,Vroeger maakte ik mij kwaad over de pretenties van de farmaceutische industrie'', zegt seksuologe A. de Waard uit Amsterdam. ,,Tegenwoordig moet ik erom lachen.''

Nee, hun vak is niet weggeconcurreerd door pillen. De vraag naar therapie is door de komst van de Viagra-pil juist gestegen, zegt psycholoog/seksuoloog M. van Dongen. ,,Door de pil zijn meer mensen zich nu bewust van het probleem.'' Klinisch psycholoog W. Manniën, werkzaam bij het Holy-ziekenhuis in Vlaardingen, weet dat pillen uiteindelijk toch geen oplossing zijn. ,,De Viagra-pil is een eerste hulpmiddel. Daarna moet je de patiënt zo behandelen dat die pil niet meer nodig is.''

Spreker Jolanda de Vries van de Katholieke Universiteit Brabant bracht slecht nieuws. Als psychologe heeft zij onderzocht wat mensen verstaan onder kwaliteit van leven. Seks blijkt ergens onderaan te staan, op plaats 25. ,,Seksualiteit is niet essentieel voor de kwaliteit van het leven van mensen'', luidde haar stelling. Een vrouw greep de microfoon. Wist de onderzoekster wel dat seks een van de belangrijkste bronnen van conflict is in relaties? Hoe kan het dan niet belangrijk zijn?

Een andere toehoorder wilde wel eens weten weten wat er op plaats 23 en 24 stond. Het antwoord gaf weinig hoop: ,,lichaamsbeeld'' (23) en ,,de mogelijkheid om nieuwe vaardigheden te leren'' (24). Een laatste strohalm was dat van de mensen die seks geheel onbelangrijk vonden (25 procent), een substantieel aantal oud of chronisch ziek was.

R. van Lunsen, hoofd van de afdeling psychosomatische gynaecologie en seksuologie bij het Amsterdams Medisch Centrum (AMC), bracht voor het voetlicht dat seksuele repressie en gebrek aan affectie tijdens de jeugd slecht zijn voor de seksuele ontwikkeling. Dat klonk niet als iets nieuws. Wel interessant was dat hij er empirisch bewijs voor had: mensen met obsessief seksueel gedrag in zijn praktijk bleken altijd onder seksuele repressie of gebrek aan affectie te hebben geleden.

Van Lunsen verschilde van mening met A. Vansteenwegen, hoogleraar in Leuven en relatietherapeut, over het `open-ogen-orgasme'. Van Lunsen vindt dat je niet aan elkaar moet vragen waar je aan denkt tijdens seks. Ieder heeft recht op zijn eigen geheime lusten en hoeft zijn partner niet aan te kijken.

Maar Vansteenwegen zei dat het elkaar aankijken tijdens een orgasme juist heilzaam is. Alle elementen die hij belangrijk vindt in een relatie, kwamen volgens hem dan in één keer samen: confrontatie, nabijheid, onderscheid en genot. Intimiteit ontstaat als mensen elkaar in hun verscheidenheid begrijpen, zei Vansteenwegen. En hoe bereik je dat? Door te praten, te praten en nog eens te praten.

Een vrouw uit het publiek, die er klaarblijkelijk niet voor haar beroep zat, zei: ,,Ik vind het zo moeilijk om steeds weer dat onbegrip in die ogen te zien. Zijn ogen zeggen groen, terwijl ik rood voel.'' Confrontatie is een ,,eerste stap'', antwoordde Vansteenwegen.

E. Meuleman, uroloog bij het universiteitsziekenhuis van Nijmegen, wreef zijn gehoor met tabellen en factsheets nog eens in wat het al vermoedde: de Viagra-pil is een groot succes. Maandelijks worden rond de 9.000 recepten uitgeschreven voor pillen en injecties met het erectiemiddel en uit een internationale studie blijkt dat het echt werkt.

Nee, zei Meuleman in de pauze, er is geen reden voor de sekstherapeuten om er maar mee op te houden. ,,Maar ze moeten wel alle zeilen bijzetten om niet voorbijgestreefd te worden.'' Het praatje van Vansteenwegen over intimiteit bijvoorbeeld, vond hij ,,onbegrijpelijk''. Zo'n relatietherapie is maar weggelegd voor een kleine elite die daar geld en tijd voor heeft. ,,Wij zijn er ook voor Jan met de pet'', zei hij.

Van de sponsoring van het congres door Pfizer b.v. keek Meuleman niet gek op. ,,Ons onderzoek drijft op financiering uit de farmaceutische industrie. Pfizer heeft ons kortgeleden ook weer zes ton gegeven.''