BLAIR

Sommigen zien in de Britse premier slechts `de buikspreekpop van Bill Clinton'. Tijdens de laatste confrontatie met Irak is hem in eigen land en daarbuiten verweten Amerikaanse retoriek en machtsvertoon kritiekloos te volgen. Dat Blair in Kosovo nu zelfstandiger opereert en de Amerikanen met zijn ommezwaai over grondtroepen heeft verrast, is op zichzelf echter niet ondenkbaar. Was het niet ook een Britse premier, Blairs Tory-voorgangster Thatcher, die haar Amerikaanse collega Bush in 1990 over de streep trok om troepen naar de Golf te sturen?

Washington ontkent in elk geval dat het Angelsaksische broertje het initiatief heeft. ,,De president hóeft helemaal niet overtuigd te worden'', reageerde een hoge Amerikaanse functionaris korzelig op de Britse voorstelling van Blairs Amerika-reis. Bovendien, áls de VS definitief besluiten tot een grondoffensief, zal het op hun eigen voorwaarden zijn. Dus: met tankdivisies en een overmacht aan manschappen in plaats van de invasiemacht-light, waarop Blair en zijn minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, hebben gespeculeerd.

Voor Blair staat intussen meer op het spel; Kosovo lijkt ook een gelegenheid om zijn politieke filosofie uit te bouwen en meer gewicht te geven. Zowel in zijn Brusselse toespraak als zijn rede in Chicago liet hij abstracte ballonnen op over `eerlijkheid', `fatsoen' en `gerechtigheid'. Dat is de `ideële', onmiskenbaar christelijke dimensie aan zijn visie van een `Derde Weg', ergens tussen de vrije markt en sociale rechtvaardigheid. Maar hij voegde er een praktische dimensie aan toe: wie succesvol en veilig wil zijn in een tijd van globalisering ,,mag zijn rug niet keren naar conflicten en de verkrachting van de rechten van de mens binnen andere landen''.

Blair kijkt zo ook voorbij Kosovo. Met zijn pleidooi voor daadkracht neemt hij een gok, maar als die goed uitpakt, is zijn positie een stuk sterker – in het trans-Atlantische krachtenveld van de NAVO, maar ook als `Derde Weg'-politicus in Europa. Buiten de eurozone en nog zoekend naar harmonie met de grote spelers Duitsland en Frankrijk, valt daar nog veel voor hem te verdienen.