Zwemmers denken ook commercieel

In navolging van het schaatsen gaan ook binnen het zwemmen stemmen op voor de opzet van een commerciële ploeg. Achter de schermen zijn de gesprekken met het bedrijfsleven in volle gang.

Een pionier is Marcel Wouda naar eigen zeggen altijd al geweest en graag zou de kopman van de Nederlandse zwemploeg nu ook ,,het laatste stapje willen zetten''. Met andere woorden? ,,Als het aan mij ligt beginnen we na de Olympische Spelen een commerciële zwemploeg'', zegt de wereldkampioen op de 200 meter wisselslag.

Wouda is niet de enige zwemmer die hardop spreekt over de vorming van een professionele zwemploeg onder de vlag van een merknaam en/of bedrijf. ,,Het is het gesprek van de dag'', verzucht Ad Roskam, bij de zwembond (KNZB) verantwoordelijk voor de portefeuille topsport. ,,Ze hebben het de laatste maanden over bijna niets anders meer.''

Afgelopen zomer gingen binnen de Nederlandse zwemtop voor het eerst stemmen op over de opzet van een commerciële ploeg. Aanleiding daarvoor was de komst van de schaatsformatie (SpaarSelect) rondom olympisch kampioen Gianni Romme. Wouda wist het toen zeker. ,,Met alle respect, maar als binnen een relatief kleine sport als schaatsen al ruimte is voor zo'n ploeg, dan moet dat bij een wereldsport als zwemmen ook mogelijk zijn'', luidt de stellige overtuiging van 27-jarige Brabander.

Het optimisme van Wouda en zijn collega's wordt grotendeels ingegeven door de groeiende interesse van het bedrijfsleven. Aangetrokken door de successen van de laatste jaren tonen steeds meer bedrijven belangstelling voor de ploeg die over anderhalf jaar het beoogde boegbeeld is van de Nederlandse afvaardiging bij de Olympische Spelen in Sydney. Niet voor niets beschikken vrijwel alle topzwemmers tegenwoordig over een eigen zaakwaarnemer. Zwemmers liggen goed in de markt, zo heeft ook Patrick Wouters ontdekt. Een jaar geleden kwam de marketingspecialist van de Topsport Groep in aanraking met de zwemsport. Inmiddels behartigt hij de belangen van onder anderen Pieter van den Hoogenband en wereldkampioene Inge de Bruijn. ,,Exponenten van een sport met commerciële potentie'', zegt Wouters. ,,Toppers met een prima uitstraling waar bedrijven graag mee geassocieerd worden.''

Wouters stond vier jaar geleden aan de wieg van de Sanex-ploeg, de schaatsformatie rond Rintje Ritsma. Binnen het zwemmen ziet hij eveneens mogelijkheden ,,de bestaande faciliteiten verder uit te bouwen met behulp van een grote sponsor''. Concrete aanbiedingen laten vooralsnog op zich wachten, maar dat lijkt slechts een kwestie van tijd. Na de Spelen in Sydney is de eerste commerciële zwemploeg een feit, vermoedt Wouters.

Zwemmen heeft zich de laatste jaren in snel tempo ontwikkeld tot een volwassen tak van sport. Sponsors stromen toe, prijzen- en startgelden zijn eerder regel dan uitzondering. Ter illustratie: drie jaar geleden moest Wouda wegens geldgebrek zijn auto langs de kant van de weg laten staan. Tegenwoordig kan hij leven van het zwemmen. Met dank onder meer aan twee privé-sponsors, bijdragen van NOC*NSF en de geboden faciliteiten van de KNZB en zijn club, het Eindhovense PSV.

Bondscoördinator Roskam staat niet afwijzend tegenover een commerciële ploeg. Volgens de Fries zijn bond en commercie niet op voorhand gezworen vijanden. ,,Die indruk is wellicht ontstaan door alle ophef bij het schaatsen. Maar niets is minder waar. Want waarom zou een commerciële ploeg geen aanvulling kunnen zijn op de bestaande structuur? Onze sport is volop in ontwikkeling. Verzelfstandiging zou een logische volgende stap kunnen zijn.''

Niettemin waakt Roskam voor overmoed. ,,Zo'n ploeg moet een middel zijn, geen doel op zich. Bedrijven zullen in de sport en in de toekomst moeten investeren. Niet geld erin stoppen, snel scoren en na een jaar weer foetsie.'' Roskam heeft nog een wens: ,,Alles in goed overleg in plaats van die toestanden bij het schaatsen, waar iedereen tegen elkaar is uitgespeeld.''

Roskam werkt bij de zwembond met een jaarbudget van 1,6 miljoen gulden, een bedrag dat verdeeld moet worden onder ongeveer 35 zwemmers. Verder beschikken de toonaangevende clubs - PSV, AZ&PC en DWK - over een eigen topsportbudget. Met een begroting van rond de 1,5 miljoen gulden, voornamelijk sponsorgelden, kan PSV feitelijk al worden aangemerkt als een (semi-)professionele organisatie. Anders dan bij de schaatsbond spelen de clubs binnen de KNZB een prominente rol. Eigen verantwoordelijkheid en individuele begeleiding zijn de pijlers van het topsportbeleid. Het is een van de redenen waarom de komst van een commerciële ploeg soepel zal verlopen, aldus Roskam. ,,We zullen ze op dezelfde wijze behandelen als de verenigingen.''

Rest één vraag: wat is de commerciële waarde van een zwemmer? Slechts voorzien van een badmuts en een zwembroek hebben zwemmers weinig mogelijkheden de naam van een sponsor uit te dragen. Maar volgens Roskam is het ,,een goedkope smoes'' te veronderstellen dat zwemmers daardoor commercieel minder interessant zijn. ,,Zwemmers lopen niet 24 uur per dag rond in een zwembroekje. Bovendien worden de pakken met de week groter.''

Wouda verbaasde vriend en vijand bij de EK kortebaan in Sheffield door op de 100 meter wisselslag met zwempak en -masker aan de start te verschijnen. Zou hij onder druk van een sponsor ook op de langere afstanden kiezen voor een met logo's bedrukte SpeedMask en een dito bodysuit? ,,Nee'', zegt Wouda. ,,Ik bepaal welk materiaal ik nodig heb om hard te zwemmen. Met snelle tijden is een sponsor meer gebaat dan met ruimte voor reclame-uitingen.''