Speelgoed voor grote mensen

De step is terug in het straatbeeld. Weliswaar nog in bescheiden hoeveelheden, maar toch. En niet voor kinderen, maar voor volwassenen. De autoped blijkt ideaal als vervoermiddel in de drukke stad, als fitness-apparaat tussen station en kantoor, bovendien trek je er meer aandacht mee dan op de sportfiets. Verslag van een mini-hype.

Een statige gestalte ijlt langs de stoeprand. Zo nu en dan zakt hij door de benen om de verloren gegane snelheid op te voeren en rijst weer op. Meestal staat hij en slaat met licht dédain de andere verkeersdeelnemers gade; hij stept.

De autoped is terug. Het is telkens weer wonderlijk te zien welk ding uit onze jeugd aan een comeback begint. Meestal keert iets terug in de leeftijdsklasse van weleer, zoals de jojo in kinderhanden. De step daarentegen is geëvolueerd van speelgoed tot competitiesport en eigentijds vervoermiddel. De step is anno 1999 voor volwassenen.

Steeds meer mensen gebruiken de step in het woon-, werkverkeer, als eenvoudig vervoermiddel in de stad en ter recreatie. Els van Rossum van de importeur Van Rossum in Dreumel spreekt zelfs van een hype. Vorig jaar werden er zo'n tweeduizend autopeds verkocht. Dit jaar krijgt Van Rossum ,,de steps niet aangesleept'' en is ze al bijna door de voorraad van 1999 heen.

Van die hype was op De Nationale Stepdag op 10 april in Zwolle niet veel te merken. Slechts een handjevol mensen kwam opdraven voor de steptocht van 45 of 65 kilometer die het Nationale Stepseizoen opent. Het seizoen duurt tot september. Alleen echte wedstrijdsteppers nemen deel aan De Nationale Stepdag, aldus Thijza Brouwer, secretaris van de Nederlandse Autoped Federatie (NAF), die de belangen van de wedstrijdstepper behartigt en de Nationale Stepdag organiseert. Daarom verschijnen er zo weinig mensen aan de start van deze tour. Want zoveel wedstrijdsteppers zijn er nog niet.

Er steppen in Nederland zo'n vier- tot vijfduizend mensen, schat Brouwer. Ze baseert zich op verkoopcijfers van importeurs en op het aantal mensen dat zelf een step in elkaar sleutelt. ,,Aan de start van de steptour Rotterdam-Den Hout, in juni, verschijnen meer dan vierhonderd mensen, bijna allemaal op een zelfgebouwde step.'' Tot ongeveer twee jaar geleden moesten stepfanaten namelijk zelf hun autoped maken. Nu de step aan populariteit wint en wordt geïmporteerd, is het doe-het-zelftijdperk voorbij.

In de hele wereld worden ruim veertig autopedmerken geproduceerd, waarvan er achttien in Nederland worden verkocht. De meeste steps worden verkocht in fietsenzaken, maar ze zijn ook verkrijgbaar in buitensportzaken, via specialisten of direct via importeur Jan Haveman van Flexistep. De laatste deelt het optimisme van de Nederlandse Autoped Federatie over het aantal steppers niet. Als hij naar zijn eigen verkoopcijfers kijkt, schat hij het aantal steppers eerder op enkele honderden dan op een paar duizend. De prijzen van de autopeds variëren van vijf- tot achthonderd gulden.

Behalve diverse autopedmerken zijn er allerlei soorten steps die gebruikt worden voor verschillende doeleinden. Zo rijden de meeste wedstrijdsteppers op de zogenoemde `Kickbike', een step met een groot voorwiel en een klein achterwiel die doet denken aan de allereerste fiets en geïmporteerd wordt uit Finland. De Kickbike is zeer geschikt voor wedstrijden omdat hij licht is en een lage plank heeft. Door het kleine achterwiel kan het frame zo kort mogelijk worden gehouden, wat in gewicht scheelt. Het grote wiel zorgt voor meer snelheid.

Steps als de Pakka of de Sidewalker-micro zijn bedoeld voor het `zakelijk verkeer'. Het zijn kleine, opvouwbare steps, makkelijk te vervoeren in auto of trein. Vooral voor diegenen die een groot deel van de dag achter het bureau doorbrengen, zorgen de paar kilometers die vanaf parkeerterrein of station op de step worden afgelegd nog voor wat lichaamsbeweging. Voor de stad is een wendbare, kleine step zoals de MFT skateroller heel geschikt. De autoped is hier een handig vervoermiddel omdat je overal mag komen, zelfs op voor fietsers verboden promenades en trottoirs. De stepper wordt in het verkeer namelijk beschouwd als voetganger — de step is voor de wegenverkeerswet nog steeds kinderspeelgoed.

Voor het recreatief sportieve gebruik, het `toeren', zijn er solide en robuuste steps zoals de DashBoard of de Sidewalker Cruiser. Dit zijn wat grotere steps met hoge wielen, een bredere plank en een hoog stuur. Een aantal jaren geleden werd in Nederland ook een step met motor gesignaleerd, maar die is nu verboden.

De step wordt overigens niet alleen gebruikt voor het woonwerkverkeer, als vervoermiddel in de stad, voor recreatie en voor wedstrijdsport. In Maastricht en Amsterdam worden toeristen per autoped langs verschillende attracties gevoerd. Ook wordt de step ingezet in magazijnen van bedrijven en in ziekenhuizen om grote afstanden te overbruggen.

Spectaculair is het funsteppen of stunten met een jumpstep in een ramp voor skaters en het downhill steppen - met de step keihard van een berg naar beneden denderen - dat vooral in Amerika populair is. Het downhill steppen zal bij gebrek aan bergen in Nederland niet zo snel navolging vinden, maar eventuele liefhebbers kunnen hiervoor uitwijken naar heuvelachtiger buurlanden als België en Luxemburg. Steppen door de sneeuw kan ook, op de stepslee of `Kicksled', een metalen constructie zonder wielen. In februari van dit jaar werden aan de Weissensee in Oostenrijk de Internationale Kicksled Days gehouden, waaraan ook Nederlanders deelnamen.

En natuurlijk wordt de step wegens het ludieke uiterlijk ook ingezet voor reclamedoeleinden. Zo verlootte Esprit begin dit jaar een RollerByke, de opoefiets onder de autopeds — twee grote wielen, een hoog stuur en vooral mooi om te zien — die een tijdje de etalage in de Kalverstraat sierde.

Nieuw op de markt is de zogenoemde Spurter, die de kwaliteiten van alle andere steps in zich moet verenigen. Een kleine (makkelijk te vervoeren en op te bergen) step met stevige bandjes (solide) en een lage plank (snel). De Spurter is mede ontwikkeld door importeur Jan Haveman, zelf een stepliefhebber. Jarenlang liep hij hard, tot hij last kreeg van zijn knieën. Met steppen heeft hij nergens last van, omdat de beweging gelijkmatig is en je komt niet met een klap neer. Volgens Haveman is steppen goed voor iedereen, maar ,,moet je er niet van uitgaan dat je het zomaar kunt''. ,,Veel mensen denken `oh, dat deed ik als kind ook', maar steppen is een zware sport, vergelijkbaar met een intensieve fitness-workout, dus moet je ervoor trainen. Net als met inline-skaten, waarvan iedereen denkt dat het moeilijk is, moet je leren omgaan met de step.''

Peter Jansen, sportinstructeur in Breda, organiseert bedrijfstrainingen en laat zijn cursisten steppen: ,,Ik ben altijd op zoek naar ludieke activiteiten op sportief gebied. En dat is voor mij nu de step. Het energieverbruik van steppen is hoog, omdat de grootste spiergroep van het lichaam — de beenspieren — intensief wordt gebruikt.'' Hij wil cursussen gaan organiseren en heeft de faculteit bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam benaderd voor een onderzoek naar het fysieke rendement van steppen. Het hoge energieverbruik is een van de redenen waarom Thijza Brouwer het steppen zo leuk vindt. ,,Het is fysiek zwaar en het is in de buitenlucht.''

Wim Sonneveld zong het al: ,,Op de step, op de step, 'k ben zo blij dat ik 'm heb.''