Mammoetfusie wekt ontzag

Telecom Italia en Deutsche Telekom hebben elkaar gevonden in een fusie die qua omvang de grootste voorbeelden uit de VS naar de kroon steekt. Heeft het startschot geklonken voor een Europese fusiegolf?

Geven Telecom Italia en Deutsche Telekom een lichtend voorbeeld of maken zij een noodsprong? Dat is de angstige vraag die bestuursvoorzitters van bedrijven op de Europese markt voor telecommunicatie zich vanaf vandaag zullen stellen.

De omvang van de nieuw te vormen Duits-Italiaanse combinatie moet bij elke concurrent ontzag wekken. Minder dan anderhalf jaar na het vrijgeven van de telecommunicatiemarkt (per 1 januari 1998) treedt Europa met een mammoetfusie in de voetsporen van de Verenigde Staten. In dat land hebben zich na het vrijgeven van de markt voor telecommunicatie in 1996 miljardenbedrijven gevormd als MCI/Worldcom en AT&T/ TCI. Als de toezichthouder akkoord gaat volgen de combinaties Ameritech/SBC en Bell Atlantic/ GTE.

,,Big is beautiful in de telecommunicatie'', zegt M. Papousek, die bij ABN Amro financieringen verzorgt in de telecommunicatie. Gemeten naar de omzet moeten Deutsche Telekom en Telecom Italia samen het Japanse Nippon Telegraph and Telecom (NTT) nog juist voor laten gaan. Gegeven het aantal werknemers van meer dan driehonderdduizend en de gezamenlijke beurswaarde van meer dan 180 miljard dollar kan de nieuwe onderneming echter wel degelijk aanspraak maken op het predikaat `grootste telecommunicatiebedrijf ter wereld'.

Die omvang biedt voordelen. ,,De Duitsers en Italianen zouden bijvoorbeeld het telefoonverkeer naar de Verenigde Staten kunnen bundelen'', zegt Papousek. ,,Als grote klant kun je betere condities afdwingen.'' De Duits-Italiaanse combinatie vormt ook een machtsblok bij het afleveren van verkeer in de Europese Unie en in onderhandelingen met leveranciers van apparatuur. Van belang is ook dat enorme investeringen, bijvoorbeeld in de ontwikkeling van nieuwe datanetwerken die geschikt zijn voor Internet- en spraakverkeer, tussen de twee organisaties gedeeld kunnen worden.

Ook bij verdere buitenlandse expansie heeft een groot bedrijf voordelen. ,,Het internationaal uitbouwen van een netwerk is buitengewoon kapitaalintensief'', zegt Papousek. ,,De menskracht is beperkt. Je kunt niet overal zelf achteraan rennen.'' Het is niet onwaarschijnlijk dat Deutsche Telekom door de alliantie met Telecom Italia zijn Amerikaanse partner Sprint zal kwijtraken. Samen zouden het Duitse en Italiaanse telefoonbedrijf in de Verenigde Staten een interessante partner zijn. Maar dan is weer een nieuwe fusie nodig. En zo ver is het volgens analist Sarkar van het Londense onderzoeksbureau Yankee Group nog lang niet. ,,Als Deutsche Telekom en Telecom Italia samengaan zullen zij prioriteit moeten geven aan de bescherming van de opbrengsten op hun thuismarkt'', zegt hij. Schaalvoordelen komen immers niet vanzelf. ,,Het zal een hele tijd duren voordat twee verschillende bedrijven van deze omvang gezamenlijk en op grote schaal apparatuur kunnen gaan bestellen'', aldus Sarkar.

In plaats van Bonn of Rome hebben Deutsche Telekom en Telecom Italia vanmorgen The City gekozen als locatie voor een gezamenlijke persconferentie. De aankondiging van het fusienieuws in het financiële centrum van Europa zou symbolisch kunnen zijn voor het financiële vuurwerk dat de telecomsector de komende tijd te wachten staat.

Europa heeft het tot op heden moeten doen met relatief kleine transacties, zoals de Scandinavische fusie tussen het Zweedse Telia en Telenor. Maar nu gaan het eerste en derde grootste telecombedrijf in Europa samen. Kunnen kleinere spelers als het Nederlandse KPN of het Spaanse Telefónica zich dan nog aan een fusie onttrekken?

Voordat deze bedrijven halsoverkop het Italiaans-Duitse voorbeeld volgen zullen zij zich realiseren dat Telecom Italia en Deutsche Telekom beide een eigen en unieke aanleiding hebben voor de fusie die vanmorgen is aangekondigd. Telecom Italia dreigde, na mislukte pogingen tot samenwerking met onder meer KPN en het Britse Cable & Wireless ten prooi te vallen aan Olivetti.

,,Telecom Italia bestuursvoorzitter Bernabe en zijn team willen uit handen blijven van Olivetti'', zegt M. van der Harst, een Nederlander die tot anderhalf jaar geleden bij het Italiaanse computerbedrijf werkzaam was. ,,Die twee bedrijven zijn nooit grote vrienden geweest.''

Ook Deutsche Telekom heeft specifieke redenen om te kiezen voor een snelle fusie. Op de thuismarkt heeft de voormalige monopolist in een zware prijzenslag al zo'n dertig procent van het telefoonverkeer over lange afstanden aan concurrenten moeten afstaan.