Het grote uitbaten van Picasso

Het kost moeite mijn bezoek aan te kondigen bij het personeel van de museumwinkel in de Kunsthal. Een groep `shoppende' dames heeft zich in ondoordringbare slagorde geposteerd voor de toonbank, de handen vol bordjes, asbakken, ansichtkaarten en tegels. Daarachter wordt ingepakt en afgerekend. De op 13 maart geopende expositie `Picasso, kunstenaar van de eeuw' trekt veel bezoekers naar de Rotterdamse Kunsthal en de museumwinkel plukt daar de vruchten van. Wie in de sfeer wil blijven drinkt 's middags thee uit een porseleinen Picasso-servies, nipt 's avonds in zijn Guernica-sweatshirt aan Picasso-wijn en kijkt na een spelletje Picasso-domino op zijn Picasso-horloge of het nog geen tijd is om onder de Picasso-poster te gaan slapen.

De man achter de `merchandising' is Jan van Cappellen van Museum Shop b.v. uit Baarn. Hij werkte achttien jaar voor Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, waar hij de museumwinkel opzette, maar is nu voor zichzelf begonnen. Samen met twee compagnons beheert hij ook winkels in Baarn en in het Fries Museum in Leeuwarden. Voor de Kunsthal deden zij eerder de merchandising van de expositie over Maurits Escher, van wie een van de compagnons licentiehouder is. De bedoeling is de activiteiten uit te breiden over andere Nederlandse musea, naar Amerikaans voorbeeld, waar grote museumwinkels met een gevarieerd assortiment al veel langer zijn ingeburgerd. ,,Het Metropolitan Museum in New York zet vierenzestig miljoen gulden per jaar om'', zegt Van Cappellen.

Museum Shop zet complete museumwinkels op en zorgt dat deze gevuld worden met passende artikelen, catalogi en boeken. De winkelruimte wordt ofwel gehuurd van de musea, of het museum krijgt een bepaald percentage van de commissie. Dat laatste is het geval bij de Kunsthal. Hoe hoog de commissie is wil Van Cappellen niet kwijt.

In Rotterdam meen ik voorwerpen te herkennen uit de winkel van het Picasso-museum in Barcelona. ,,Dat klopt'', zegt Van Cappellen. ,,Ik vlieg door Europa en de Verenigde Staten om aan geschikte producten te komen. Voor deze tentoonstelling heb ik behalve uit Spanje ook artikelen uit Frankrijk, Duitsland en Amerika gehaald. Ik ben meer dan een half jaar bezig geweest om alles bij elkaar te zoeken. Soms laten we dingen speciaal maken, maar in dit geval was er voldoende op de markt. Het is ook moeilijk in zee gaan met de erven Picasso, omdat ze zich intensief met alles bemoeien. We verkopen bijvoorbeeld in beperkte oplage gemaakte Desso-wandkleden met Picasso-motieven. Die worden door de Picasso Foundation net zolang gecheckt tot de perfecte kleurencombinatie is gevonden. Het enige dat we voor deze gelegenheid hebben laten maken zijn memobloks en wijnflessen met een Picasso-etiket.'' Het aanbod in een museumwinkel moet aansluiten bij de collectie en de sfeer van een museum.

Van Cappellen zoekt vooral naar artikelen met afbeeldingen van kunstwerken die ter plekke te zien zijn. Picasso's beroemde litho van Don Quichot en Sancho Panza bijvoorbeeld is niet alleen op de expositie te bewonderen, maar ook op mok of asbak. De prijzen variëren van enkele guldens tot honderden guldens. Een glas — uitstekend smakende — Bergerac is ƒ9,95, tussen de 10 en 25 gulden betaalt men onder meer voor agenda's, asbakken, bekers en bordjes, maar daarnaast zijn er horloges van ƒ239 of wollen Desso-wandkleden van 525 en 915 gulden. ,,Het moet iets leuks zijn ter herinnering. Ik zoek naar goede kwaliteit en probeer iets voor iedere portemonnee te vinden. Ik heb aardewerken koppen, maar ook porseleinen theepotten. Je moet op allerlei dingen letten. Amerikaanse bekers bijvoorbeeld zijn grof en lomp, maar Europeanen willen van een smalle rand drinken. Daar zoek ik dan naar.''

De Kunsthal zelf stelt de catalogi samen en zorgde in dit geval ook voor een fotoboek en een cd met musiek van tijdgenoten van de schilder, alle te koop in de museumwinkel.

Voor hoeveel er tot nu toe is verkocht, houdt Van Cappellen liever voor zich, maar het loopt `in de tonnen'. Behalve naar de catalogi, die samen met de boeken 42 procent van de omzet vormen, gaat de meeste aandacht uit naar posters (14 procent) en kaarten (11 procent). Tijdens ons gesprek komt een paniektelefoontje: de catalogi (oplage 10.000) dreigen uitverkocht te raken. ,,We hebben er hier al drieduizend verkocht, maar ze liggen onder meer ook bij Bruna in de winkel. In Nederland is men nog niet goed ingesteld op tentoonstellingen waar zulke aantallen worden verkocht.''

De tentoonstelling

`Picasso, kunstenaar van de eeuw' is nog tm 4 juli in de Kunsthal,

Westzeedijk 341,

Rotterdam.

Inf 010-4400301. Open di-za 10-17u, zo en feestdagen 11-17u, do. ook 19-22, 30 april gesloten. Volw ƒ15. CJP ƒ10, MJK niet geldig.