`Er blijven witte vlekken over'

De voorzitter van de enquêtecommissie, Th. Meijer (CDA) is tevreden over het eindrapport, maar boos op minister Borst. Balans van de man die het ,,Bijlmerboek wilde sluiten''.

Zijn appartement in hartje Den Haag ligt er deze ochtend vroeg opgeruimd bij. Het eindrapport van zijn commissie op tafel, koffie en croissants binnen handbereik, achttien afspraken op één dag in het vooruitzicht. Th. Meijer kijkt terug op een enerverend half jaar dat een rapport opleverde met ,,twee rode draden''. De belangrijkste conclusie is volgens hem dat zijn commissie het ,,verkokerde optreden'' van de overheid heeft aangetoond. ,,Ik hoop dat daar iets mee gebeurt en dat de burger zijn vertrouwen terug krijgt. De wijze waarop de overheid met de maatschappelijke onrust is omgegaan vind ik het meest pregnante in dit rapport. Het waarborgen en garanderen van de belangen van burgers is niet gebeurd. Daarnaast vind ik het heel belangrijk dat wij hebben aangetoond dat ambtenaren op eigen gezag informatie achterhouden. De hoofdinspectie voor de milieuhygiëne laat zijn minister een jaar lang in het ongewisse dat er verarmd uranium aan boord zat, de inspectie voor de volksgezondheid geeft geen signalen door over ziektes en zo zijn er meer voorbeelden. Ook dat moet veranderen.''

Toch is uw ambitie, het Bijlmerboek dichtslaan, niet helemaal gelukt.

,,Er blijven witte vlekken over, dat is waar. Ook ik had graag de cockpit-voicerecorder gevonden en ook ik had graag uitsluitsel willen geven over de vraag hoe het ophalen van de vrachtbrieven op de rampavond is gegaan. Maar ik vertrouw erop dat nog lopend onderzoek daar meer helderheid over brengt. De belangrijkste zaken, zoals complottheorieën, de ladingdocumenten, de technische kant van het ongeluk, de gezondheidsklachten: we hebben het allemaal uitgezocht.''

U concludeert dat er een directe relatie is tussen de ramp en de gezondheidsklachten. Het AMC lijkt daar anders over te denken.

,,Eén ding staat vast: als er geen ramp was gebeurd, waren er ook niet zoveel klachten geweest. Dát is wat wij bedoelen. En wat de auto-immuunziektes betreft: dat aantal ligt hoe dan ook ver boven het gemiddelde. Het zijn allemaal mensen die met de Bijlmerramp te maken hebben gehad en de verhouding man-vrouw klopt ook niet met de statistieken. Dan kan het AMC wel stellen dat het wetenschappelijk verband er niet is, maar dan zeg ik: hebben we het hier nou over mensen of over wetenschap? Er zijn personen ziek, dat valt niet te ontkennen. En die moeten geholpen worden, zo snel mogelijk. Ik vind het dan ook erg jammer dat het AMC pas weer in oktober nader onderzoek wil doen omdat dat medisch wetenschappelijk verantwoord is. Is het volksgezondheid dan alleen maar om de wetenschap te doen?''

Feiten zijn toch essentieel voor medisch onderzoek?

,,Zeker, maar dat neemt niet weg dat er actie moet worden ondernomen. En dat is nou juist sinds 1992 te weinig gebeurd. Als ik bij de dokter kom omdat ik door een hond gebeten ben, wil ik dat hij me een tetanusprik geeft en die wond dichtmaakt. En niet dat hij twintig minuten doorvraagt of het een tekkel of een labrador was of langharig dan wel kortharig. De mensen willen en wilden geholpen worden, dat mag je als overheid nooit veronachtzamen.''

Er is tijdens de openbare verhoren kritiek geweest omdat de commissie uit zou zijn geweest op effectbejag. Zit daar geen enkele kern van waarheid in?

,,We hebben nooit bewust effectbejag nagestreefd. Ik vind ook dat geen enkel verhoor overbodig is geweest of alleen maar voor de bühne. Alle ondervragingen hebben een bijdrage geleverd aan het eindrapport. Maar er zit altijd een gevaar aan openbare verhoren. Lang niet alle informatie die wij hadden kwam ook in die verhoren naar buiten en dan kan er wel eens een vertekend beeld ontstaan. Ik zeg dus heus niet dat alles perfect is gegaan. We hebben in een fase gezeten waarbij we verhoren deden terwijl alle feiten nog niet boven water waren. Dat heeft fouten opgeleverd, maar die hebben uiteindelijk geen invloed gehad op de inhoud van het eindrapport.''

Minister Borst verweet u gisteren anders nog dat er ,,nogal inquisitie-achtig'' te werk was gegaan.

,,Daar ben ik zeer verontwaardigd over. Ik hoop dat mevrouw Borst goed naar de inhoud van het rapport kijkt en minder naar de vorm waarin het tot stand gekomen is. Deze uitspraak getuigt meer van de fase waarin mevrouw Borst zit dan die waarin wij zitten.''

Verwacht u dat de inhoud van uw rapport gaat worden bekritiseerd?

,,Naarmate zaken harder worden aangepakt, komt de kwaliteit van het rapport onder druk te staan, dat realiseer ik me terdege. Maar ik ben daar niet bang voor, omdat alles met feiten is gestaafd.''

Hoe kijkt u als parlementariër eigenlijk tegen uw eigen rapport aan?

,,Dat zeg ik niet. Totdat ik het debat met de Tweede Kamer heb gehad onthoud ik me van ieder commentaar. Onze conclusies liggen op tafel, het parlement gaat de draad nu oppikken. Ik heb mijn klus geklaard.''