El Al

Had El Al de volledige vrachtdocumentatie al kort na de ramp in handen?

De enquêtecommissie deed veel stof opwaaien met haar beschuldiging dat El Al de zogeheten house airway bills – gedetailleerde vrachtdocumenten – kort na de ramp had laten kopiëren bij de verzendfirma Satin Air Freight in New York. Dat zou El Al één keer kort na de ramp hebben gedaan en later nog een keer, zonder Nederland daarvan op de hoogte te stellen. Premier Kok en oud-premier Lubbers spraken daarover hun grote verontwaardiging uit. In het eindrapport valt over deze ernstige beschuldiging vrijwel niets terug te vinden. In het voorbijgaan stipt de commissie even aan dat El Al deze gegevens betwist. Wel komt de kwestie aan de orde in de bijlage bij het rapport. Uit het daarin opgenomen proces-verbaal van twee medewerkers van de Economische Controle Dienst (ECD) blijkt dat de informatie van de commissie afkomstig is van de advocaat van Satin, die het weer van mensen van het bedrijf had gehoord. Later werd dit bevestigd door een medewerkster van Satin. El Al heeft al gezegd geen genoegen te nemen met de dunne bewijsvoering van de enquêtecommissie.

Ook was er tijdens de enquête aandacht voor de vermeende bijzondere status van El Al op Schiphol. De commissie concludeert dat de maatschappij op veiligheidsgronden terecht zo'n speciale positie geniet. Ook is die helder door de overheid geregeld. Wel wordt die positie op de `werkvloer' mogelijk wel eens te ruim uitgelegd.