Absurde personages van Andy Warhol

Een soepblik is nooit een kunstwerk geweest, totdat de Amerikaan Andy Warhol een Campbell-blik verhief tot een befaamd kunstwerk. Films maakte Warhol ook. Nu is er in Theater Bellevue een toneelopvoering te zien ontleend aan het hoofdstuk `The Tingle' van Warhols boek The Philosophy of Andy Warhol (From A to B and Back Again).

Andy Warhol zag in het alledaagse intrigerende kunst. Hij kon kijken. Dat betekent in zijn geval: een voorwerp isoleren. De twee personages in Tintelfris, zoals de voorstelling heet, praten in een langdurig telefoongesprek over bijna zinloze onderwerpen als ontbijten, stofzuigen, wel of niet met volle mond praten, het zogenaamde duizenddingendoekje. Zij heten A en B. Wonen in dezelfde stad, kijken al telefonerend naar hetzelfde televisieprogramma. Het decor bestaat uit een zwart-wit geblokte, schuin weglopende baan, opgesierd aan het eind met een wc-pot. Dit is vast een verwijzing naar het urinoir in het museum van Marcel Duchamp, uitvinder van de `ready made'. Ernaast een clubfauteuil. A, acteur Joep Onderdelinden, vertelt over zijn geheugenverlies: elke dag is gloednieuw want de vorige is hij vergeten. B, Liene Le Roux, lijdt aan smetvrees. Zij onderwerpt haar huis elke ochtend aan een manisch regime van poetsen en ordenen. Menselijk contact mijdt ze, behalve het `oorcontact' met A. Die laatste zegt: ,,Mensen bestaan voor mij, ik geef hen bestaansrecht.'' Het zou het persoonlijke statement van Warhol kunnen zijn.

Zij, B, is ten prooi gevallen aan wanhoop van het topzware soort, zonder beheersing. Bij elk woord van A vliegt het bloed haar naar het hoofd en barst ze los in een monoloog over hoe zij de stofzuiger door haar huis, langs plinten en boekenruggen manipuleert. Le Roux draagt een grijze flodderjurk, ze heeft treffend getimede uitbarstingen. Het fascinerende aan de tekst, bewerkt door Netty Droog en Berthe Spoelstra, is de lichtvoetige, speelse absurditeit ervan. De emotionele opvliegers van de vrouw worden getemperd door de laconieke droogheid, de onaanraakbaarheid van Onderdelinden. Zonder blikken of blozen voegt hij haar de gruwelijkste dingen toe. Hierdoor neemt haar in zichzelf gekeerdheid groteske vormen aan.

Bijna elke woordenwisseling van Tintelfris leent zich om onthouden te worden, de voorstelling is gelijkwaardig: tintelend spel op de vierkante centimeter. Stofzuiger, vaatdoekje en broodrooster zijn de geheime, gevaarlijke krachten in deze beide mensenlevens.

Voorstelling: Tintelfris naar Andy Warhol. Idee en regie: Netty Droog. Spelers: Joep Onderdelinden en Lieneke Le Roux. Gezien 20/4 Theater Bellevue, Amsterdam. Te zien t/m 9/5. Aanvang: 12.30u. Inl.: (020) 530 53 01.