Een scala aan `leerpunten' voor kwetsbaar Origin

Kritiek op je eigen organisatie moet je in het `informatietijdperk' niet inslikken. Iedereen mag weten hoe het zit bij automatiseerder Origin. Openheid en transparantie zijn de sleutelwoorden.

Het komt niet zo vaak voor dat een onderneming publiekelijk personeel, klanten en zakenpartners de gelegenheid geeft haarfijn uit de doeken te doen wat er zoal mis is binnen de organisatie. Origin Nederland doet daar niet moeilijk over. In het gisteren gepubliceerde sociaal jaarverslag over 1998, `In dialoog', mag iedereen kritiek uitoefenen op Nederlands grootste IT-dienstverlener. Dat is geen kwestie van de vuile was buiten hangen, maar van `kritische zelfreflectie', die in dit `informatietijdperk' niet binnenskamers hoeft te blijven. ,,Dat is soms wel beangstigend'', geeft directeur Leen Zevenbergen van Origin Nederland toe, ,,maar wij willen toch graag transparant zijn.''

Dus zakenpartner Baan kan Origin rustig vergelijken met een postduif – ,,één van de slimste dieren die ik ken, maar met die intelligentie kunnen ze veel meer doen'' – en verzekeraar Zurich (een grote klant van Origin) mag de automatiseerder een ,,softe cultuur'' verwijten: de eigengereide Origin-medewerkers willen nou nooit eens overwerken.

Nog zo'n grote klant, de Belastingdienst, verwijt Origin dat het een ,,grote grijze massa'' is geworden. ,,Origin wijkt niet meer wezenlijk af van de concurrenten, de medewerkers onderscheiden zich in niets van de CMG'ers en Cap-mensen'' – automatiseerders van CMG en Cap Gemini, die ook bij de Belastingdienst rondlopen. ,,Origin is te veel een supermarkt geworden.''

Wat vindt grootaandeelhouder Philips, dat 88,8 procent van de aandelen van Origin in bezit heeft, van al die openheid? Het moederconcern staat bepaald niet bekend om zijn scheutigheid met inside informatie. De openheid van Origin juicht het echter toe bij monde van Jan Hommen, Philips-bestuurder en president-commissaris van Origin. Philips is weliswaar geen proeftuin, maar de publicatie van een kritisch sociaal jaarverslag is ,,moedig en voortvarend'', aldus Hommen. ,,Wie dat durft te doen kan daar alleen maar beter van worden.''

De relatie tussen Philips en Origin – ,,die was niet altijd om over naar huis te schrijven'' – is in 1998 sterk verbeterd, constateert Hommen. Philips mort hooguit af en toe over de gebrekkige financiële resultaten van haar automatiseringsdochter: ondanks groei van omzet en winst blijven de resultaten van Origin achter bij die van branchegenoten. Maar daar gaat het sociaal jaarverslag niet over.

Dat in het verslag flink wat kritische noten worden gekraakt vindt Origin opbouwend. Het bedrijf weet er steevast een positieve draai aan te geven.

Door zich kwetsbaar op te stellen wordt Origin ,,een scala van leerpunten'' aangeboden, zo heet het. Dus als de huishoudpoot van Philips (Domestic Appliances; stofzuigers en elektrische tandenborstels) Origin verwijt dat het ,,op het operationele vlak steekjes laat vallen'' en dat ,,de strategische inbreng weinig voedend is'', ziet het sociaal jaarverslag ,,volop kansen om de relatie meer inhoud te geven''.

Wat wil Origin bereiken met al die openheid? Leen Zevenbergen hoopt er een ,,hechte vertrouwensrelatie'' en een ,,permantente dialoog'' aan over te houden met klanten, zakelijke partners, aandeelhouders en, niet in de laatste plaats, het eigen personeel.

Deskundigheid op automatiseringsgebied is een schaars goed en IT-bedrijven moeten hun uiterste best doen goede mensen aan zich te binden. Origin slaagt daar goed in.

,,Goede IT'ers hechten grote waarde aan hun vrijheid. Origin heeft bijna een anarchistische bedrijfscultuur, dat spreekt mensen aan.''