`Goed bezig, Herman!'

Herman begint bij klussers al aardig bekend te worden. Levensgroot prijkt zijn kartonnen gestalte in de Bouwmarkt, en regelmatig duikt hij ook op in foldermateriaal van winkelketens als Gamma, Praxis en Karwei. Volgens een eerste peiling weet intussen 70 procent van de doelgroep wie Herman is: de hoofdpersoon van een serie Postbus 51-filmpjes die telkens eindigen met de boodschap ,,Wie milieubewust klust, is zeker goed bezig.'' En dat is ook wat hem in elk filmpje door iemand uit de familie-, vrienden- of kennissenkring wordt toegevoegd: ,,Goed bezig, Herman.''

Het milieubewuste klussen wordt onder de aandacht gebracht door het ministerie van VROM, als vervolg op het bekende ,,Een beter milieu begint bij jezelf'' dat vanaf 1990 in talloze variaties op het tv-scherm verscheen. ,,Na een jaar of zes werd het tijd voor wat meer verdieping,'' zegt projectleider Jan Verbeek. ,,De basis was gelegd; 3/4 van de bevolking staat heel erg positief tegenover zorg voor het milieu en als je naar de praktijk kijkt, blijkt dat inmiddels ook tot het gewoontegedrag te behoren. Soms wordt gezegd dat het milieu als onderwerp een beetje is weggezakt, maar het tegendeel is waar: het speelt nu veel méér een rol dan voorheen, alleen praat je er niet meer over. Het is vanzelfsprekend geworden.''

De nadere uitwerking begon twee jaar geleden met een Postbus 51-campagne voor milieubewust tuinieren, samen met de tuincentra, die vooral de aandacht trok omdat Chriet Titulaer als een blote tuinkabouter in een regenton stond. Vorig najaar volgde het milieubewuste klussen, waartoe VROM samenwerkt met de doe-het-zelf-branche.

,,Klussers hebben geen flauw benul van de mogelijkheden om rekening te houden met het milieu,'' zegt Verbeek, ,,maar ook de verkopers in de winkels beseffen nauwelijks dat je bij het klussen milieubewust kunt zijn. En die spelen juist in deze branche een belangrijke adviserende rol.'' Samen met de bedrijfstak werd dan ook een cursusprogramma opgezet, zodat het winkelpersoneel moeiteloos de weg leert te wijzen naar waterbesparende douchekoppen, milieuvriendelijk isolatiemateriaal, spaarlampen, verf van onbesproken gedrag en andere artikelen waarmee de klusser goed bezig kan zijn.

,,Om te beginnen is er natuurlijk niets écht milieuvriendelijk,'' erkent de projectleider, ,,maar wel is het één minder milieubelastend dan het ander. De campagne is bedoeld om de klusser daarvan bewust te maken.''

In de filmpjes, vervaardigd door het Amstelveense reclamebureau Result DDB, is naar zijn zeggen afgezien van het belerende, ietwat betuttelende toontje dat Postbus 51 in veler ogen nog steeds kenmerkt: ,,Ze worden vantevoren getest. Dat is ook een eis van de Rijksvoorlichtingsdienst die de uitvoering van dit soort campagnes coördineert. En daardoor weten we dat ze niet als belerend worden gezien. Volgens mij is dit een perfecte verpakking voor een boodschap die anders misschien wel heel saai zou zijn.''

Herman houdt in de filmpjes weliswaar terdege rekening met het milieu, maar moet steeds op slapstick-achtige wijze ervaren dat hij de zaken iets te groots en te onnadenkend heeft aangepakt. ,,Hij is een beetje slordig,'' aldus copywriter Jeroen Landsman, ,,en met die grapjes slaan we een spijkertje in de muur om de boodschap aan op te hangen.'' Zo is dezer dagen te zien hoe Herman met recycle-bare pijpen aan het werk is op een woonboot, die vervolgens vervaarlijk kapseist onder de zware last. En in zijn volgende avontuur staat hij milieubewust te schilderen op een steiger die aan het rollen slaat.

Nog tot eind dit jaar blijft de komisch bedoelde klusser actief. Daarna kiest VROM een andere doelgroep. ,,Wij brengen de bal nu aan het rollen,'' zegt Jan Verbeek, ,,maar op een gegeven moment moet hij zelfstandig dóórrollen.''