NS trekt zich terug uit de Achterhoek

De NS sluit agentschappen in de Oost-Gelderland. Te duur, vindt ook de nieuwe vervoerder Syntus. Tobben met de kaartjesautomaat.

Hij zit te wachten op de trein van drie over half. Nog twintig minuten. Op het winderige perron van Aalten steekt W. de Wit een sigaret op. Hij begrijpt niet, zegt hij, dat het loket van het Aaltense station straks wordt gesloten. ,,Ik dacht dat openbaar vervoer klantvriendelijk moest zijn. Dit lijkt nergens op.'

Er is in de Achterhoek onrust ontstaan over het voornemen van de Nederlandse Spoorwegen twee stationsloketten en vijftien agentschappen te sluiten. Dat doet de NS, omdat met ingang van 1 juni de exploitatie van zowel twee spoorlijnen (Winterswijk - Zutphen en Winterswijk - Doetinchem) als het busvervoer in de regio wordt overgenomen door de nieuwe vervoerder Syntus.

Bij de agentschappen, ondergebracht in boekhandels, postkantoren en VVV-gebouwen, kunnen reizigers vanaf die dag geen kaartjes meer kopen. ,,Het was altijd al een kostenpost. Nu onze treinen er niet meer rijden, hoeven wij die verkooppunten niet in stand te houden', zegt A. Voortman van NS. De agentschappen kregen voor 10.000 gulden apparatuur van de NS en provisie voor elk verkocht kaartje.

De sluiting van de agentschappen heeft grote gevolgen voor de reizigers, zegt winkelier S. Bongers van de boekhandel Read Shop aan de Stationsstraat in Zelhem. ,,Ze moeten nu een kaartje kopen uit een automaat. En dat is iets dat vooral ouderen heel erg lastig vinden.'

De jeugdige reiziger De Wit op het NS-station in Aalten: ,,Dit loket gaat om vijf over twee dicht. Ik moet regelmatig oudere mensen helpen een kaartje uit de automaat te halen. Die mensen begrijpen er niets van en reageren boos.'

Met een aantal andere agentschappen is Bongers een pamflettenactie begonnen. Reizigers kunnen door een coupon terug te sturen laten weten dat ze tegen de sluiting van de agentschappen zijn. Eind april komen Bongers en zijn collega-kaartverkopers bij elkaar om na te gaan wat er verder gedaan kan worden. ,,We hebben contact gezocht met een aantal gemeenten, misschien dat die iets kunnen doen. Gemeenten zijn meestal wel gevoelig voor een dreigend verlies van dergelijke voorzieningen.'

Het is een duidelijk verslechtering, beaamt ook directeur J. Allersma van Syntus in Doetinchem. ,,Maar ook wij kunnen er niets aan doen.' Te duur, meent Allersma. ,,De agentschappen kosten tonnen, en in het openbaar vervoer verdien je je brood met dubbeltjes.'

De nieuwe vervoerder Syntus is opgezet door Allersma en zijn collega-directeur F. van Zetten. Er zitten drie aandeelhouders achter het nieuwe bedrijf: NS Reizigers, streekvervoerder VSM en het Franse vervoersbedrijf CMI.

De werkwijze van Syntus is gebaseerd op het vervoersplan IGO, dat in 1991 in de Achterhoek van start ging. Basis van dat plan: één kaartje voor bus en trein. Daar gaat Syntus nu mee verder.

Dàt Syntus in de Achterhoek van start kon gaan, heeft te maken met het besluit van de overheid meer concurrentie en marktwerking toe te staan in het openbaar vervoer. Zowel in Friesland als in Gelderland gaat er nu een nieuwe vervoerder van start, het is de bedoeling dat in Groningen volgend jaar een nieuw bedrijf actief wordt.

De problemen door de sluiting van de verkooppunten gelden vooral voor mensen die vanuit een gemeente zonder station met Syntus willen reizen naar een stad buiten de regio. Die kunnen met het buskaartje de Syntus-trein in, maar moeten een NS-kaartje kopen zodra ze de Achterhoek verlaten.

Allersma heeft begrip voor de boze reacties van reizigers, zegt hij. ,,We kunnen echt niet anders. Maar we zijn altijd bereid mensen uit te leggen hoe een betaalautomaat werkt.'

Syntus werkt aan een service, waarmee reizigers van tevoren telefonisch een kaartje kunnen bestellen.