Mogelijk 30 doden bij geweld Dili

Machtsvertoon van pro-Indonesische milities in de Oost-Timorese hoofdstad Dili is dit weekeinde uitgelopen op gewelddadigheden, waarbij ten minste 20 en mogelijk meer dan 30 mensen om het leven zijn gekomen.

Vanochtend verzamelden zich opnieuw enkele honderden leden van de door de Indonesische strijdkrachten gesteunde paramilitaire strijdmacht `Kamra' voor het kantoor van de gouverneur in Dili voor het hijsen van de Indonesische vlag, een ceremonieel dat elke maand plaatsheeft. Oost-Timorese ballingen in Australië zeggen aanwijzingen te hebben dat pro-Indonesische milities zich opmaken om de woning van bisschop Carlos Belo in Dili te omsingelen. In en nabij de woning zouden zich honderden sympathisanten van het Oost-Timorese onafhankelijkheidsstreven schuilhouden. Dezelfde bronnen meldden ook dat milities van plan zijn acties te ondernemen in de stad Baucau.

De ongeregeldheden begonnen zaterdag in Dili, waar pro-Indonesische milities bijeenkwamen voor het gouverneurskantoor, zoals vorige week al was aangekondigd na een soortgelijke demonstratie van de pro-Indonesische militie `Aitarak' onder leiding van Eurico Guterres. Guterres riep zijn aanhangers zaterdag op het bestuur op Oost-Timor ,,te ontdoen van anti-Indonesische elementen''. Na afloop van de bijeenkomst verspreidden groepen zich met vrachtwagens door de stad, bewapend met geweren, pijl en boog, stokken en kapmessen, en vielen woningen en kantoren aan van onafhankelijkheidsactivisten. Volgens getuigen begon het geweld zaterdag in de wijk Becora en zijn er ook gisteren verschillende aanvallen geweest. Onder de dodelijke slachtoffers is een zoon van de Oost-Timorese politicus Manuel Carrascalao.

De spanningen op Oost-Timor zijn opgelopen sinds president Habibie afgelopen januari de mogelijkheid opperde van onafhankelijkheid in het geval de meerderheid van de bevolking zich zou uitspreken tegen autonomie binnen Indonesisch staatsverband van de voormalige Portugese kolonie. Getuigen zeiden afgelopen weekeinde dat de strijdkrachten niet of nauwelijks optraden tegen de geweldplegers. Ook waarnemers en diplomaten in Jakarta beschuldigen de regering er van niet op te treden tegen de milities. De Australische premier John Howard, die vanochtend met Habibie belde, zei dat hij de Indonesische president binnen tien dagen zal ontmoeten. ,,Ik heb tegen hem gezegd dat in Australië de sterke en onontkoombare indruk bestaat dat ABRI (de Indonesische strijdkrachten) niet genoeg heeft gedaan'' (om het geweld in te dammen).

Zegslieden van de Indonesische regering erkennen van hun kant dat er veel doden zijn gevallen, maar zeggen dat veiligheidstroepen doen wat ze kunnen om het geweld te stoppen, en dat de regering niet de schuld kan worden gegeven voor wat er is gebeurd. ,,De regering heeft dit niet bedacht'', zei bijvoorbeeld Dewi Fortuna Anwar, adviseur van Habibie.

Het Indonesische kabinet heeft vanochtend een autonomieplan voor Oost-Timor goedgekeurd. De voorstellen zullen deze week in New York op tafel worden gelegd in de onderhandelingen over de toekomst van Oost-Timor, waaraan de voormalige kolonisator Portugal en de Verenigde Naties deelnemen. (Reuters, AFP)