Genetische manipulatie

Tijdens het recente Kamerdebat over de verbouw, import en verwerking van genetisch gemodificeerde gewassen (ggo) werden deze handelingen gefiatteerd, ondanks het protest van de kleine partijen. De politiek geeft daarmee toe aan de belangen van de markt met als rechtvaardiging dat een groot deel van de soja en maïs immers al genetisch veranderd is en dat Nederland zich met een verbod alleen maar van Europa zou isoleren.

De discussie gaat steeds over gewassen die resistent gemaakt worden tegen insecten, die meer vrucht leveren of sneller groeien. De grote afwezige in dit rijtje is de genetisch ingebouwde resistentie tegen bestrijdingsmiddelen bijvoorbeeld tegen de herbicide Roundup van multinational Monsanto, wat alle planten doodt behalve resistent-gemaakte gewassen. Op percelen met deze herbicide-resistente gewassen kan Roundup volop gebruikt worden. De schadelijke residuen komen terecht in de voedselketen en in de bodem.

Het zal niet verbazen dat de producent van herbicide-resistent zaaizaad en het desbetreffende bestrijdingsmiddel een en dezelfde is. Zo hebben multinationals als Monsanto akkerbouwers stevig in hun macht: immers, een optimale productie kan alleen met hun zaaigoed én het bijpassende bestrijdingsmiddel. De afhankelijkheid van akkerbouwers neemt nog verder toe nu er ook gentechnieken worden gebruikt om de natuurlijke voortplanting van deze gewassen onmogelijk te maken. Een boer moet dan elk jaar opnieuw zaaizaad kopen. Het tegenargument van Monsanto overtuigt niet: het zou hier niet gaan om geldelijk gewin, maar om de verspreiding van genetisch gemodificeerde gewassen te voorkomen. Maar deze gewassen waren toch veilig?

Met genetische manipulatie worden hele genconstructen van het ene organisme naar het andere overgebracht, zonder dat de natuurlijke soort- of rijkgrenzen (bacterieplant) in acht worden genomen. Maar minister Borst zegt dat genetische modificatie te vergelijken is met natuurlijke evolutieprocessen. Dit is pertinent onjuist. In de natuur passen soorten zich aan aan de omgeving, maar nog nooit is een soortvreemd gen `vanzelf' in een plantengenoom gekomen.