EU sceptisch over plan voor `economische regering'

De meeste ministers van Financiën van het eurogebied hebben zaterdag tijdens een informele bijeenkomst in Dresden zeer terughoudend gereageerd op voorstellen van hun Franse collega Strauss-Kahn voor een Europese economische regering. De Italiaanse minister Ciampi toonde zich sceptisch. De Duitse minister Eichel, die de gesprekken leidde, wilde er helemaal geen reactie op geven. Het Duitse voorzitterschap van de Europese Unie heeft het Franse document over grotere coördinatie van het economisch beleid in het eurogebied formeel doorgestuurd naar commissies die het zullen bestuderen.

Alleen de Luxemburgse premier en minister van Financiën Juncker was positief over het document met voorstellen van Strauss-Kahn. Hij zei dat hij het geheel met de Franse opvattingen eens was. Hij zei ook dat de Franse opstelling helemaal niet nieuw is. Al maanden zou er over gesproken worden tijdens informeel overleg van de euro-11, zoals het gezelschap van ministers van Financiën van het eurogebied wordt genoemd.

Minister Zalm was wegens Haagse beslommeringen niet naar Dresden gekomen. Omdat algemeen werd aangenomen dat hij zich als een onomwonden tegenstander van de plannen van Strauss-Kahn zou opstellen, werd hij op de euro-11 bijeenkomst gemist. De ambtenaren die Nederland bij de besprekingen vertegenwoordigden, herhaalden slechts standpunten die lijnrecht tegenover die van Frankrijk staan.

Het gaat bij de voorstellen van Strauss-Kahn om veel meer dan de vraag of een gezelschap ministers van Financiën euro-11 wordt genoemd of economische regering. Frankrijk komt met grote hardnekkigheid terug met ideeën die de Europese partners al herhaalde malen hebben afgewezen. Maar het komt daarmee wel iedere keer een stapje verder. Minister Zalm heeft de euro-11 aanvaard, op voorwaarde dat de ministers van Financiën slechts informeel overleg zouden voeren. Van eerdere Franse plannen voor een economische regering wilde hij niets weten. Vorig jaar gaf Zalm al toe dat de euro-11 in de praktijk geen informeel overleg voerde, maar officiële besluiten neemt.

Strauss-Kahn's voorstellen houden een cruciale verandering in van de afspraken over de begrotingsdiscipline van de landen van de Economische en Monetaire Unie die zijn vastgelegd in het Verdrag van Maastricht. Ieder land moet voldoen aan de eis dat een begrotingstekort niet boven de drie procent van het bruto binnenlands product komt. In 1997 is voor ieder land van het eurogebied een stabiliteitsprogramma afgesproken, waarmee bereikt moet worden dat in 2002 de begrotingen in evenwicht zijn.

Strauss-Kahn wil dat in de eerste plaats gekeken wordt of het begrotingstekort van het hele eurogebied niet boven de drie procent komt. Als de economische groei van een land zorgwekkend daalt, zou het de mogelijkheid moeten krijgen om het streven naar een begrotingsevenwicht te vertragen om de economie te kunnen stimuleren. Het betreffende land zou het begrotingsevenwicht op een later ogenblik kunnen bereiken dan 2002. Strauss-Kahn zei in Dresden nadrukkelijk dat het betrokken land zich aan de norm moet houden dat het begrotingstekort niet boven de drie procent uitkomt. Bovendien mag het niet veroorzaken dat het begrotingstekort van het hele eurogebied te veel stijgt. Nederland wil niets weten van verandering van de huidige afspraken, waarbij ieder land apart moet voldoen aan de stabiliteitsnormen en geen ruimte is om soepel om te gaan met de doelstelling van een evenwichtige begroting.

Volgens Franse functionarissen kan op deze manier de euro-11 als een Europese economische regering de economie van het hele eurogebied coördineren. Ze gaven het voorbeeld van Italië, dat op het ogenblik een lagere economische groei heeft dan Frankrijk. Als Italië de economie kan stimuleren door een tragere uitvoering van het stabiliteitsprogramma, kan dat gunstige effecten hebben voor de hele economie van het eurogebied. Strauss-Kahn wil de coördinatie van een economische regering van het eurogebied ook op andere terreinen. Zo vindt hij het gewenst dat in alle landen een gelijk minimumloon komt. Hoewel de meeste van zijn collega-ministers zaterdag in Dresden niet op zijn voorstellen wilden ingaan, lieten zij wel weten te beseffen dat Strauss-Kahn's document daarmee niet van tafel is.