Café Kröll

Café Kröll op de Grote Markt doet zijn naam eer aan. De houten stoelen zijn bekleed met een stemmig bloemborduursel, de kleedjes zijn van kant, de kroonluchters fonkelen en in een hoek van de zaak lachen de Sachertorte en de roomtaarten. In de zaal zitten twintig oudere dames koffie te drinken. Tussen de zuilen hangen spiegels – nee, ik vergis me, daarachter is nog zo'n zaal met identieke dames en heren op leeftijd. Schuin voor me zit een vrouw alleen: bruine mantel, een pikant hoedje op de grijze lokken, met haar rode lippen eet ze een groot bord goulash met stamppot, dat smaakt! Er komt een heer binnen met een grijze sik en een hoofd vol boeken. Ze kijkt op – nee, hij is niet de hare.

Zo gaat het hier de hele ochtend. Ach, wat hebben ze al niet gezien en meegemaakt in hun leven. Het is hier de stad van de koekoeksklokken, het speelgoed, de rassenwetten en het oorlogstribunaal, maar vooral is dit de kampioensstad van het verdringen. Men spreekt over de `Altstadt', laat er toeristische neptrammetjes in rondrijden, maar in werkelijkheid is vrijwel alle oudheid in Neurenberg van de aardbodem weggebombardeerd. In de meeste lokale geschiedenisboeken telt de oorlog een pagina of twee. In de gerechtszaal van het tribunaal worden weer gewone boeven veroordeeld. Het grote marsveld van de nazi's is voor een flink deel volgebouwd met woningwetwoningen. Wat waren ze enthousiast in die dagen – en wat wil je: werk volop, Autobahnen, nieuw elan, zelfs het zelfmoordpercentage vloog omlaag. Maar nooit meer zal daarover in Café Kröll een woord gesproken worden.