Ajax krijgt ook voetballes van Fortuna

Zo schrijnend is het verval bij Ajax dat Fortuna Sittard in de Arena alle ruimte kreeg voor een soms verbluffende demonstratie in positiespel. Honend zong de Amsterdamse F-Side ,,we krijgen voetballes'' en de onthutste Ajax-coach Jan Wouters kon het na de 3-1 overwinning van Fortuna slechts beamen. Het moet voor de Limburgers een bizarre gedachte zijn dat zij zich na de tweede zege op Ajax dit seizoen ook favoriet mogen noemen in de bekerfinale tegen de ontredderde Amsterdammers.

Uitdagend en soms een tikje provocerend concludeerde Fortuna-trainer Bert van Marwijk dat de tweede spectaculaire 1-3 zege van zijn ploeg binnen een week geen toeval was. Net als in het bekerduel met PSV durfde de nummer tien van de eredivisie op de helft van de tegenstander te spelen en wederom profiteerde Fortuna optimaal van zijn herkenbare spelconcept en een strakke organisatie. Ooit was dat het kenmerk van Ajax. Maar Wouters moet zich gisteravond vernederd hebben gevoeld in de wetenschap dat zijn elftal zelfs door een modale ploeg een spiegel werd voorgehouden.

De analyse van Wouters klonk als een wanhoopskreet. Na de afgang tegen Cambuur had de opvolger van de ontslagen Morten Olsen zijn spelers bestraft met een boete van 10.000 gulden. Dat effect was al snel uitgewerkt, want de bekerwinst tegen Feyenoord bleek een eenmalige opleving. ,,Ik heb die boete opgelegd, omdat ik tegen Cambuur geen strijd heb gezien'', legde Wouters uit. ,,Daar ontbrak het tegen Fortuna niet aan. We kwamen dit keer simpelweg kwaliteit te kort.'' Als Wouters ook die tekortkomingen met een boete wil bestraffen, kunnen de Ajacieden wekelijks de beurs trekken.

Elke tegenstander van Ajax zet gretig de zwakke verdedigers onder druk en in gedachten zal doelman Edwin van der Sar al een lucratief contract in het buitenland hebben getekend. Hij voorkwam een nog grotere blamage tegen Fortuna Sittard, al zou de geblesseerde spits Ronald Hamming vermoedelijk in de eerste helft al twee keer hebben gescoord. Nu haalde Ajax de rust nog met 0-0. Maar met flitsende combinaties door het hart van de defensie zetten de Limburgers de toon voor een fraaie show in het tweede bedrijf. Wederom bewees de falende Mario Melchiot dat hij alleen door de F-Side `Super Mario' wordt genoemd en het is een raadsel waarom Sunday Oliseh een vergelijking met de Franse voorstopper Marcel Desailly te min vindt.

Liverpool zou de Nigeriaanse libero graag willen overnemen alsof de al evenzeer kwakkelende Engelse ploeg niet genoeg verdedigers heeft van het kaliber Oliseh. Hoewel Fortuna-spits Regillio Simons – de stand-in van Hamming – zo ongeveer de zwakste Limburger was, tekende hij voor twee knappe doelpunten. Nu zal ook Simons zich hebben verbaasd over het gemak waarmee hij door het strafschopgebied van Ajax kon wandelen. Nog geen minuut nadat arbiter Van Dijk Ajax terecht een strafschop onthield na een vermeende overtreding van rechtsback Lee op Wamberto schoot Simons de bal vallend achter Van der Sar. Oliseh en Vierklau deden niets: 0-1.

Nog indrukwekkender was het schot waarmee Simons in de slotminuut het vonnis velde over het machteloze Ajax en ook dit keer fungeerde Oliseh slechts als danspartner van de fysiek sterke Fortuna-aanvaller. Melchiot liep blijkbaar nog met zijn hoofd in de wolken na zijn gelukstreffer tegen Feyenoord, want ook hij bezondigde zich aan elementaire fouten. Met een pass vanaf de achterlijn dacht Melchiot middenvelder Richard Witschge te bedienen. De falende Witschge lette niet goed op en gierend van de pret compenseerde de nieuwe PSV'er Mark van Bommel zijn enorme misser in het begin van de tweede helft: 0-2. Alleen de sterk begonnen Litmanen bood Ajax met een kopbal even de hoop dat het aan een nieuw echec zou kunnen ontsnappen.

Minzaam filosofeerde Wouters al over het volgende seizoen als hij wellicht concessies moet doen aan de eens illustere spelopvatting van Ajax. Voorlopig dient hij stapels huiswerk op te leggen aan zijn spelers om Fortuna in de bekerfinale van repliek te dienen. Collega Van Marwijk schoot hem vast te hulp. ,,Wij zijn het gemakkelijkst te analyseren, want wij spelen altijd hetzelfde.'' Dat biedt Ajax nog geen soelaas, al is het bekertoernooi ook volgens Wouters de enige route naar Europees voetbal. Wellicht kan de nummer acht van de eredivisie in het slechtste geval Heerenveen vervangen in de Intertoto, het voorportaal van de UEFA Cup.