`Nederland helemaal nog geen geëmancipeerd land'

Voorzitter B. Fles van de Gezinsraad ergert zich aan het misverstand dat bestaat over tweeverdieners. Vrouwen verdienen weliswaar vaker bij, maar de man zorgt nog altijd voor het hoofdinkomen.

Het CBS publiceerde vorige maand cijfers waaruit bleek dat het aantal gezinnen met twee inkomens in Nederland de laatste jaren is toegenomen. De traditionele kostwinner verdwijnt, zo concludeerden de media. Dat is niet waar, zegt de voorzitter van de Gezinsraad, B. Fles. ,,Het aantal gezinnen met twee inkomens neemt wel toe, maar de bijverdiensten van de vrouw zijn nog altijd laag. De man blijft in de meeste gezinnen het hoofdinkomen verzorgen.''

Het CBS telt alle huishoudens waar een partner meer verdient dan 50 cent per jaar, als tweeverdieners. Het feit dat dit aantal tweeverdieners toeneemt, rechtvaardigt niet de conclusie dat de man geen hoofdkostwinner meer zou zijn, zegt Fles. ,,Nederland is veel traditioneler dan wordt aangenomen'', zegt ze. De Gezinsraad heeft uit de cijfers van het CBS over de toename van tweeverdieners juist geconcludeerd dat de arbeidsparticipatie van vrouwen nog altijd klein is. Van de drie miljoen paren van onder de 65 bestaat twee miljoen uit traditionele kostwinnerhuishoudens en huishoudens waar de vrouw een kleine bijverdienste heeft. Blijft over: een miljoen potentiële tweeverdieners. Maar bij slechts een kwart van die huishoudens werken beide partners meer dan dertig uur per week. Daarmee komt het aantal huishoudens waar twee partners een evenredige bijdrage leveren aan het inkomen – `echte tweeverdieners' dus – op niet meer dan vijf procent van de drie miljoen huishoudens van twee volwassenen onder de 65.

Fles noemt het ,,zeer ernstig'' dat op grond van een foute veronderstelling, namelijk dat Nederland een modern land zou zijn waar vrouwen en mannen evenveel werken, maatschappelijke discussies ontstaan. Zo beschuldigde de pedagoge J. Dooper op de opiniepagina van deze krant deze week nog vrouwen ervan hun kinderen massaal in de steek te laten door uit werken te gaan. Fles: ,,Dat is in Nederland helemaal niet aan de orde. Uit onderzoek blijkt juist dat vrouwen na hun eerste kind minder gaan werken en na hun tweede kind vaak stoppen met werken. Het zijn morele opvattingen die niet zijn gestoeld op de realiteit.''

Waarom vindt u dat ernstig?

,,Omdat die opvattingen het overheidsbeleid kunnen beïnvloeden. Zo hoor ik de laatste tijd ook steeds vaker dat ouders hun kinderen niet meer zouden opvoeden, terwijl uit onderzoek juist blijkt dat ouders veel meer tijd aan hun kinderen besteden dan vroeger. Straks krijg je dat de overheid zegt: ouders moeten zelf de kinderopvang maar betalen, ze hebben toch een dubbel inkomen. Maar als je kijkt welke inkomsten vrouwen daadwerkelijk hebben, zie je dat het niet genoeg is om kinderopvang te betalen. Nog geen tien procent van de tweeverdieners komt op een gezamenlijk belastbaar inkomen van achtduizend gulden.''

Nederland waant zich geëmancipeerder dan het is?

,,Ja. Het is een soort politieke correctheid om ervan uit te gaan dat mannen en vrouwen gelijke taken uitvoeren. Maar de werkelijkheid staat daar ver van af. Het is verkeerd om de indruk te laten ontstaan dat de emancipatie in dit land al is afgerond. We beginnen pas.''

Waarom is Nederland nog zo traditioneel ingericht?

,,Een verklaring is dat Nederland in de Eerste Wereldoorlog neutraal was en vrouwen niet zoals in andere landen hoefden te worden ingezet voor de oorlogsindustrie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren we bezet en gebeurde dat ook niet. Na de Tweede Wereldoorlog stelden mannen er eer in om hun vrouw niet te laten werken. Het was een teken van welvaart.''

Wat wil de Gezinsraad aan die situatie veranderen?

,,Wij vinden niet dat vrouwen moeten werken. Als ze er zelf voor kiezen om thuis te blijven, is dat prima. Maar we willen wel graag dat ze de keus hebben om het te doen. Veel vrouwen hebben een goede opleiding, waarom zou je de taken tussen mannen en vrouwen niet beter kunnen verdelen? We moeten proberen om mannen meer huishoudelijke taken uit te laten voeren. In Noorwegen zijn maatregelen genomen die mannen daartoe dwingen. Maar de Nederlandse overheid is op dit vlak altijd terughoudend.''