Met koningin op reis is magie

De handel was schraal in China, maar de missie iets bijzonders. Zeggen betrokken ondernemers. Met de koningin op handelsreis is magie. Geen orders, veel goodwill.

Aan de getallen kan het niet liggen. De ruwweg 500 miljoen aan contracten die de fine fleur van het bedrijfsleven vandaag mee terugneemt uit China steekt wat schraal af tegen de resultaten van eerdere handelsmissies naar dit land onder leiding van premier Kok, en de minister Wijers en Andriessen.

En toch was er deze week iets bijzonders aan de hand, vertellen ondernemers elkaar. Ze waren in de buurt van de koningin. Daarmee was deze handelsmissie geen gewoon reisje meer naar Peking, Shanghai en Hongkong. Het was een koninklijke Parallelle Economische Missie (PEM). Over de aantrekkingskracht ervan raakte zelfs de meest rationeel ingestelde captain of industry niet uitgepraat.

What makes a PEM tick?

Sjef van Dooremalen (IHC):,,Het is magie, want het is ongrijpbaar. Het zit in de sfeer van een leider hebben, achter een opperhoofd aan kunnen lopen. Met harde getallen en rinkelende kassa's heeft het niet zoveel te maken.''

Rick baron van Slingelandt (Rabobank):,,Zag je die Chinezen maandag glunderen toen in die Grote Hal in Peking het Wilhelmus en hun volkslied werd gespeeld? Zag je die brok in hun keel? Krijgen wij daar een order mee? Nou, nee. Krijgen wij daar goodwill mee? Zeker wel.''

Wim Dik (KPN):,,Als we geen koningin hadden, waren we er ook gekomen. Anders zouden we als ondernemer geen knip voor onze neus waard zijn. Maar als je wel een koningin hebt, heb je een streepje voor, zeker in dit land met zijn keizerlijke geschiedenis. Je komt met de majesteit gemakkelijker op de televisie.''

Cor Boonstra (Philips):,,Er komen hier in China zo'n 300 missies per jaar. Straks komt Schröder uit Duitsland. Tussen al die missies bieden wij met onze koningin iets extra's. Ze helpt ons als het ware het verschil tussen een klein en een groot land te overbruggen. Het is een kwestie van gevoel, niet van harde getallen. Maar dat is marketing ook niet.''

Leo van Wijk (KLM):,,Ik heb deze week geen contract getekend, maar wel met heel veel mensen aan tafel gezeten, met wie ik anders niet aan tafel had gezeten. Dat levert contacten op waarop ik verder kan borduren. Als je hier met een president komt, ben je één van de velen. Een koningin biedt iets extra's: die heeft eeuwigheidswaarde.''

Sjef van Dooremalen:,,Als er een belangrijk iemand bij ons in Nederland komt, zijn we natuurlijk beleefd, maar gooien we alle papieren in de prullemand. Maar dat gebeurt niet na het bezoek van de koningin. Ik kan dat controleren want ik hoor alle echo's van dit bezoek terug via ons regionaal kantoor.''

Wim Dik:,,De koningin vroeg mij tijdens de Eschertentoonstelling toen we haar een hand kwamen geven: hoe gaat het met uw joint venture? Majesteit, zei ik, misschien is het beter als u dat mijn Chinese partner vraagt. Vervolgens barst die kerel uit in een enthousiast verhaal, hoe geweldig hij het vindt om met mij samen te werken.''

Leo van Wijk:,,De Chinezen staan dualistisch tegenover zo'n gebeurtenis. Aan de ene kant weten ze niet precies wat ze ervan moeten denken. Aan de andere kant voelen ze ook wel dat ze dit niet elke dag meemaken.''

Alexander Rinnooy Kan (ING):,,Verstokte republikeinen zult u in dit gezelschap niet aantreffen. Allemaal zijn we er wel van overtuigd dat dit soort handelsmissies gewoon een heel nuttig instrument zijn. De Nederlandse ambassades, die er aanvankelijk afstandelijk tegen aankeken, zijn ook steeds enthousiaster mee gaan doen.''

Cor Boonstra:,,Intellectueel ben ik een republikein en zeg ik: laten we nog eens naar die monarchie kijken. Maar emotioneel en zakelijk zeg ik dat niet. Wij zijn niet voor niets de Koninklijke Philips.''

Wim Dik:,,Het zou ontzettend dom zijn de monarchie af te schaffen. Je moet iemand houden die `unbiased' ons nationaal bewustzijn in de wereld kan uitstralen.''

Leo van Wijk:,,Ook ik ben een emotioneel mens. Ook ik ben gevoelig voor het nationaal sentiment. Het koningshuis is daar het kristallisatiepunt van. Zoiets hebben we nodig in een globaliserende wereld. Europa is rationeel, niet emotioneel. Voor het nationaal gevoel is het omgekeerd. Wij zijn de KLM, de KLM van Nederland.''

Ralph Kröner:,,Het gaat er niet om of ik wel of geen republikein ben. Ik voel me in het buitenland gewoon meer Nederlander dan in Nederland. In het buitenland ben ik trots op mijn koningin als die het goed doet, - en ik vond trouwens dat onze koningin het goed deed. Ook de kroonprins deed het enorm goed. Het succes van Nederlanders in het buitenland straalt op ons allemaal af. En dus hoop je maar dat niemand van ons een enorme faux pas maakt, want daar lijden we allemaal onder.''

Alexander Rinnooy Kan:,,Vergeet u één ding bij zulke handelsmissies niet: iedereen uit de top van het Nederlandse bedrijfsleven komt elkaar weer eens tegen. Hier worden de onderlinge banden aangehaald.''

Sjef van Dooremalen:,,De kwaliteit van zo'n PEM met de koningin is gewoon beter dan die van andere handelsmissies. Iedereen is er. Je kunt met het VNO/NCW en met de minister een beetje lijnen uitzetten, een beetje bij elkaar gaan zitten en jezelf afvragen wat je nou wilt in zon land, als je hier nog eens komt.''