De Keersmaeker: rijk en opwindend

Met Drumming, het werk waarmee Anne Teresa De Keersmaekers Rosas in het Springdance Festival vertegenwoordigd is, wordt in zekere zin teruggeblikt op het begin van haar choreografische carrière. Het in 1982 gemaakte Fase met zijn verrassende kracht en originaliteit betekende haar internationale doorbraak. Ze gebruikte voor dat spannende, door haarzelf en Michelle Anne De Mey gedanste duet muziek van Steve Reich, met dwingend herhaalde, langzaam en bijna onmerkbaar verschuivende ritmes. Voor het vorig jaar gecreëerde Drumming koos De Keersmaeker opnieuw muziek van Steve Reich en keerde zij terug naar een pure bewegingscompositie. Ditmaal komen er geen teksten, films of videobeelden aan te pas.

Drumming laat vooral zien hoezeer De Keersmaekers danssvocabulaire sinds 1982 is verrijkt en toch dezelfde kenmerken heeft behouden: het wat nukkig wegdraaien van het hoofd, het zijwaarts gebogen bovenlichaam, de loszwaaiende arm die het lichaam in een bepaalde richting doet gaan – er is veel meer bijgekomen, de lagen in de ruimte worden intensiever en gevarieerder benut, de ruimte zelf wordt intensiever en overtuigender in bezit genomen en het totale bewegingspalet is kleuriger, soepeler en vooral complexer. Drumming doet de twaalf dansers in wisselende formaties als projectielen door de ruimte schieten. Ieder legt zijn eigen baan af en treft soms een partner. Er wordt bij vlagen een volstrekte chaos gesuggereerd terwijl er tegelijkertijd juist van een volstrekte geordendheid sprake is. Het tempo is hoog, zeer hoog en de lichamen lijken steeds medogenloser te worden gegeseld, opgezweept door Reichs verspringende ritmes. De dansers stralen een tomeloze energie uit en dat is altijd opwindend om naar te kijken. Drumming is wat mij betreft een soort werk waarin De Keersmaekers ware talent het meest tot zijn recht komt: gewoon dans.

Een nieuwkomer in het Springdance Festival is de Amerikaanse danser/choreograaf John Jasperse, die sinds 1985 al een respectabel aantal producties heeft gemaakt en veelvuldig op Europese festivals te gast is. Voor Springdance creëerde hij een nieuw werk, Madison as I imagine it, voor vier dansers, waaronder hijzelf. Het is een weinig markante productie die meer de kant van bewegingstheater dan van dans op gaat. De uitvoerenden bewegen zacht en soepel, met kleine, voorzichtige handelingen van kruipende vingers, een draaiende enkel, over elkaar schuivende ledematen. Dat doen ze met een toegewijde concentratie, maar boeiend, interessant of blikverruimend wordt het nergens.

Springdance Festival: Gezelschap: Rosas. Choreografie: Anne Teresa De Keersmaeker. Gezien: 16 april, Stadsschouwburg Utrecht. Daar nog te zien: 17 april. John Jasperse met de productie Madison as I imagine it. Gezien: 16 april, Huis aan de Werf, Utrecht. Daar nog te zien 17 april.