Verzekeraar verkijkt zich op verzuim

Commerciële verzekeraars stortten zich na de privatisering van de Ziektewet op verzekeringen tegen ziekteverzuim. Ondanks premieverhoging en scherper voorwaarden zijn de polissen nog altijd verliesgevend.

Nationale-Nederlanden leed vorig jaar 18 miljoen gulden verlies op `ziektewetproducten': verzekeringen tegen ziekteverzuim die het bedrijf aanbiedt sinds de Ziektewet in 1996 werd geprivatiseerd. Het verlies had erger kunnen zijn, zo lichtte de ING-dochter gisteren toe, als ze geen premieverhogingen en harde ingrepen in de polisvoorwaarden had doorgevoerd.

Nationale-Nederlanden is niet de enige commerciële verzekeraar die zich heeft verkeken op verzekeringen tegen ziekteverzuim. Branchegenoten boeken vergelijkbare verliezen. De sector moest vorig jaar 200 miljoen gulden toeleggen op ziektewetproducten. Het Verbond van Verzekeraars trekt hieruit een eenvoudige conclusie: de premies zijn te laag. Verzekeringsmaatschappijen hebben de risico's in 1996 te gunstig ingeschat, niet alleen doordat ze een daling van het ziekteverzuim voorzagen – daar was die hele privatiseringsoperatie immers voor bedoeld - maar ook omdat ze marktaandeel kochten met stuntpremies en, aldus het Verbond, ,,uitbundige polisvoorwaarden.

Nu, drie jaar later, breekt hen dat op. Het ziekteverzuim blijkt te zijn gestegen en de verzuimpolissen hebben tot nog alleen maar geld gekost. Toch blijven ze voor verzekeraars interessant als onderdeel van een totaalpakket waarin ook verzekeringen zitten tegen het WAO-gat en de Pemba, die werkgevers boetes oplegt als te veel werknemers in de WAO belanden. Vanaf 2001 komen hier ook WW- en WAO-verzekeringen bij, als die eveneens deel gaan uitmaken van de grootscheepse privatiseringsoperatie van de sociale zekerheid die het kabinet voor ogen heeft.

De polisvoorwaarden van verzuimverzekeringen zijn te vriendelijk, oordelen de verzekeraars. Het uitblijven van de daling van het ziekteverzuim is daardoor eigenlijk hun eigen schuld. Doordat werkgevers zich massaal tegen dat risico konden verzekeren – vier op de vijf werknemers valt onder een verzuimpolis – is de prikkel om ziekteverzuim tegen te gaan nihil. Werknemers worden evenmin aangespoord zich minder snel ziek te melden, doordat wachtdagen (de eerste ziektedagen) zijn meeverzekerd.

Verder steekt het de verzekeraars dat ze niet betrokken zijn bij de begeleiding van zieke werknemers. Dat is de verantwoordelijkheid van de arbodiensten, die niet gehinderd door financiële prikkels onafhankelijk moeten kunnen beoordelen of iemand echt ziek is. Daarnaast zijn de arbodiensten verantwoordelijk voor de `verzuimbegeleiding' die zieke werknemers weer snel aan de slag moet helpen. Aan dat laatste schort het nog wel eens, oordelen de verzekeraars. Veel ondernemingen hebben een beperkt (lees: goedkoop) basiscontract gesloten met een arbodienst, dat weinig meer behelst dan registratie van ziekteverzuim. Van daadwerkelijke inspanningen om iemand weer aan het werk te krijgen is geen sprake.

Inmiddels hebben de verzekeraars hun polisvoorwaarden aangescherpt. Ze stellen strenge eisen aan het contract met de arbodienst, het eigen risico van de werkgever is vergroot en wachtdagen worden niet meer uitgekeerd. De prikkel om ziektemelding te beperken komt hiermee ook voor een deel bij de werknemer terecht. Nationale-Nederlanden is ervan overtuigd dat deze maatregelen de verzuimpolissen dit jaar winstgevend maken. De ING-dochter rekent op drie procent rendement op de 280 miljoen gulden grote portefeuille aan ziekewetproducten.

Eerdere maatregelen, zoals premieverhogingen, hadden tot nog toe geen resultaat. De verzekeringsbranche verhoogde de premies vorig jaar al met tien tot twintig procent.

De tarieven van PGGM Verzekeringen, dochter van het gelijknamige pensioenfonds voor de zorg- en welzijnsector, stegen dit jaar zelfs met 40 procent. Die tariefsverhoging zette de klanten aan het calculeren. Resultaat: vijfhonderd van de grootste klanten zegden hun polissen op, waardoor PGGM prompt 140.000 verzekerden armer werd. Het aantal werknemers dat nu nog bij PGGM tegen ziekteverzuim is verzekerd nam hierdoor met meer dan de helft af.

De voormalige PGGM-klanten kozen er massaal voor zelf het verzuimrisico te gaan dragen. Dat is goedkoper. Verzekeraars kunnen dus niet eindeloos met tarieven en polisvoorwaarden blijven spelen.