JWC pakt mogelijk Nederlandse banken aan

Het Joods Wereldcongres (JWC) heeft gisteren in New York gedreigd met schadeclaims tegen Nederland en België in verband met hun houding tegenover de joden in de Tweede Wereldoorlog. JWC-directeur Elan Steinberg noemde banken als een van de doelen waarop zijn organisatie haar pijlen zal richten.

In augustus vorig jaar leidde druk van het JWC – een combinatie van boycotdreigingen en grote rechtszaken – tot de betaling van 2,5 miljard gulden door Zwitserse banken. Volgens Steinberg concentreert het JWC zich nu eerst op Duitsland en Frankrijk, maar is daarna onder meer Nederland aan de beurt. Hij wees er gisteren op dat slechts weinigen beseffen dat ongeveer 85 procent van de 137.000 Nederlandse joden in de oorlog zijn omgekomen.

Ronnie Naftaniel, directeur van het CIDI (Centrum voor Informatie en Documentatie over Israel), noemt het besluit van Steinberg ,,begrijpelijk''. Volgens hem is het een ,,schot voor de boeg'', voordat de commissie-Scholten (die onderzoek doet naar banken en verzekeringsmaatschappijen) en de commissie-van Kemenade (onderzoek naar Zwitsers goud) binnenkort met hun eindrapportage komen. ,,Steinberg heeft hiermee duidelijk gemaakt dat het JWC zeker langs zal komen als het onrecht niet wordt hersteld'', aldus Naftaniel. In een tussentijds rapport concludeerde Scholten eind vorig jaar dat de Nederlandse banken zich niet ,,stelselmatig hebben verrijkt ten koste van joodse oorlogsslachtoffers''. Scholten zei geen aanwijzingen te hebben gevonden dat Nederlandse banken ongeveer 2 miljoen gulden aan joodse tegoeden achterover zouden hebben gedrukt, zoals wel wordt gezegd. Volgens Naftaniel is dat rapport echter ,,broddelwerk''. Hij wijst erop dat veel banken nauwelijks hebben meegewerkt, ondanks de bewering van Scholten ,,dat de banken zich heel open hebben gedragen''. Naftaniel: ,,De banken hebben gezegd dat hun namen niet in het rapport mogen voorkomen. Dat is toch te gek voor woorden.'' Anders dan bijvoorbeeld in Zwitserland, waar zelfs het bankgeheim voor de duur van het onderzoek werd opgeheven, zijn de Nederlandse banken niet bij wet verplicht om hun archieven te openen. Frans-joodse organisaties hebben het JWC bij de onderhandelingen buiten de deur gehouden. Naftaniel is echter blij ,,dat het JWC af en toe over de schouder meekijkt''. Hij heeft wel kritiek op hun methodes. ,,De eisen die ze soms stellen, de collectieve claims van miljardenhoogte, dat is niet de beste weg'', aldus Naftaniel. ,,Het past niet in de Nederlandse overlegcultuur.''