Jezus heeft een eigen talkshow

De tekenfilmserie `South Park' is pervers, maar aanstekelijk.

Vooral aan iemand die glimlacht vragen mensen het vaak: waar denk je aan? Ik hoop dat iemand het dezer dagen aan mij vraagt, want dan kan ik antwoorden: aan een drol. Niet aan zomaar een drol, maar aan een goedgehumeurde drol, een drol met een mutsje op en handschoentjes aan, een pratende, zingende en dansende drol, die Mr. Hankey heet en in winkelcentra kinderen op schoot neemt. Als je hem op een plaatje ziet, kun je nog denken dat Mr. Hankey een sigaar is, maar als je hem aan het werk ziet in de Amerikaanse televisieserie South Park is hij echt en alleen maar drol; en dan ook nog vaak een zachte, want als hij van kind naar kind hupst, blijft er op elke wang een beetje Mr. Hankey achter.

Elke fan zal wel een favoriet personage hebben uit South Park, de tekenfilmserie die sinds de uitzending van de eerste aflevering op 13 augustus 1997 het leven van steeds meer miljoenen Amerikanen van alle leeftijden zo veraangenaamt, dat de woensdagmiddagen saai mogen zijn in afwachting van nieuwe avonturen uit het Mainstreet USA-stadje in de Rocky Mountains. In de tussentijd kopen ze South Park petjes en T-shirts, mousepads en deurmatten, sleutelhangers, cd's en kaaskoekjes – de South Park merchandising is een miljoenenbusiness. Van sommige gevorderde fans gaat de voorkeur uit naar Ike, met wiens American football-vormige hoofd je zo prettig Kick the baby! kunt spelen, anderen houden het op Fluffy, het varkentje dat in aflevering zes door een olifant geneukt wordt, of op Jezus, die op de kabel in South Park gastheer is van zijn eigen phone-in chatshow. Al deze bijfiguren hebben hun eigen Internetsites, maar alleen Jezus en Mr. Hankey komt de eer toe in de ontstaansgeschiedenis van de cartoon een rol te hebben gespeeld.

South Park is het frivool vulgaire geesteskind van Trey Parker en Matt Stone, twee Amerikaanse jongens uit 1969 (Trey) en 1971 (Matt) die elkaar ontmoetten op de filmschool van de universiteit van Colorado. Daar waren ze volgens eigen zeggen de enigen die niet Martin Scorsese wilden worden. Zij keken liever voor de achthonderdzeventigste keer naar de Dead Parrot-sketch van het Britse Monty Python's Flying Circus en maakten films over boosaardig meisjes in beverkostuum en over de uitvinding van de orgazmerator.

Kung fu

Stone en Parker kregen hun kans toen een producent van Fox tv bij het duo een met uit karton geknipte poppetjes gemaakte animatie over kerstmis zag. Hij gaf hen 1200 dollar om een betere versie van het filmpje te maken, die hij vervolgens als kerstkaart verstuurde. De vijf minuten durende video The Spirit of Christmas, waarin Jezus en de Kerstman kung fu vechten om het alleenrecht op Kerstmis, was bij de ontvangers zo'n succes dat Stone en Parker van verschillende studio's aanbiedingen kregen. In de onderhandelingen opperden zij steeds een serie over pratende poep. Alleen kabelstation Comedy Central vond dat niet te ver gaan, en ging met Stone en Parker in zee.

Nu is de reclamezendtijd in en om South Park zes keer zo duur als rond de andere tekenfilms van het station op prime time.

Van alle animatieseries voor volwassenen, een genre dat in de jaren negentig met verwante cartoons als Beavis en Butthead en The Simpsons is opgebloeid, is South Park veruit de populairste geworden. De humor, door tijdschrift Rolling Stone omschreven als niet high, niet low, maar no brow, is van het soort dat weet dat ze flauw is, en op basis van die kennis grappen over scheten, joden, honger in Afrika en hypocrisie thuis zo pervers en aandoenlijk maakt dat je je er niet meer voor schaamt dat je erom moet lachen. Charlie Manson, Barbara Streisand, O.J. Simpson en andere ouwe getrouwen van de Amerikaanse populaire cultuur worden met groot plezier te kakken gezet. De films worden nu al lang niet meer met de hand gemaakt; dure computers zijn zo geprogrammeerd dat ze de klunzig geanimeerde twee dimensionale figuurtjes kunnen imiteren. De mensen in South Park kunnen nog steeds niet lopen, ze schuiven harkerig heen en weer tussen primair gekleurde vierkanten die afhankelijk van hun belettering school, huis, of book depository zijn. Driehoeken spelen berg of boom. Vaak is het enige dat in beeld beweegt een niet lipsynchrone mond. Toch zijn Parker en Stone wel zo handig met kwast en schaar dat ze het monster Scuzzlebutt overtuigend een been in de vorm van Patrick Duffy (Bobby uit Dallas) kunnen geven.

De belangrijkste mensen in South Park zijn kinderen. De hoofdrollen worden gespeeld door een dik jongetje, een joods jongetje, een arm jongetje en een jongetje tout court. Stone en Parker zijn nog niet zo ver dat ze dat laatste jongetje niet de leider van het stel hebben laten zijn. Maar ook Stan heeft problemen, hij heeft bijvoorbeeld een homoseksuele hond. De humor van Stone en Parker is inventief infantiel. Stan, Cartman (dik), Kyle (joods), en Kenny (arm) hebben het voordeel dat ze echt kinderen zijn, jongens van een jaar of negen (meisjes komen in South Park nauwelijks voor). Ze zijn wreed als bijna alle kinderen van die leeftijd, voor wie leedvermaak overlevingsdrang is, maar tegelijkertijd zijn de kleine sadistjes bange kwezels en nog zo zacht van hart als de billetjes van hun kleine broertjes. De vooroordelen waarmee ze elkaar te grazen nemen, hebben ze niet zelf bedacht maar van de volwassenen overgenomen, die in South Park meestal dom, stom en zelfingenomen zijn. Stan, Cartman, Kyle en Kenny blijven dus altijd buiten schot, en ze zijn aan het eind van elke aflevering ook nog bereid op de valreep het goede te vinden. ,,I've learnt something today'', zegt Stan als hij begrijpt dat hij opa niet moet helpen met zelfmoord plegen, of dat het geen goed idee is een hoer te huren om je ouders met herpes te besmetten.

Worteltaart

In de aflevering Big Gay Al's Big Gay Boat Ride, verrast Stan een sportstadion vol South Parkers met een toespraak waarin hij zegt dat het okay is om `gay' te zijn. `It kicks ass', zoals de kinderen zeggen. Stan heeft dat geleerd van Big Gay Al, een worteltaart bakkende Moeder Teresa die hoog in de besneeuwde bergen een asiel runt voor homoseksuele dieren. Big Al is ook de gids op een boot die als in een pretpark langs capita selecta uit de homogeschiedenis sinds de oude Egyptenaren vaart, en in één tableau vivant alle homo-onderdrukkers – `Christians! Republicans! Nazi's!' – samenbrengt. In Mr. Hankey the Christmas poo gaat het over het eenzame lot van Kyle, die niet mee mag doen met het versieren van de kerstboom en geen water buiten mag zetten voor Rudolf het rendier. Hij wordt gered door Mr. Hankey. De enige inwoner van South Park die de kinderen met raad en daad terzijde staat is Chef, de kok van de schoolcafetaria, trainer van het football-elftal, zanger en vrouwenversierder. Zijn diepe stem wordt, om van te blozen zo warm,ingesproken door soul-legende Isaac Hayes, die een wereldhit had met het uit de serie afkomstige nummer `Chocolate salty balls' (put them in your mouth and suck them!). Chef is ook de enige die in Mr. Hankey gelooft als alle andere South Parkers nog een gewone drol zien liggen in het doosje dat Kyle mee naar school neemt.

De humor van South Park komt voor het grootste deel uit de stemmen, de dialogen en de liedjes, die vaak net zo bewust knullig zijn als de animatie. Zo zijn de regels uit het kerstlied van Kyle, `I'm a lonely Jew, I'd be merry, but I'm hebrew' vooral leuk door de verkeerde klemtoon op het laatste woord. De teksten boeten in vertaling aan kracht in, hoewel Nederlandse ondertiteling wel nodig is om alle grappen te kunnen volgen. Maar een `gay homosexual dog' blijft leuker dan een homofiele homohond omdat het duidelijker maakt dat Cartman eigenlijk niet zo goed weet waar hij het over heeft. Grappig is het pas als je het hem hoort zeggen, met zijn schorre, lispelende branie-stem die elke kijker meteen leert nadoen. Op die van Chef na vertolken Stone en Parker de stemmen van alle personages in South Park zelf, al is er ruimte voor gastoptredens van celebrities. Ze moeten dan wel genoegen nemen met de kleinste rollen. Jerry Seinfeld weigerde de rol van kalkoen in de Thanksgiving-aflevering, maar George Clooney deed wel de blafjes van homohond Sparkey.

South Park is rijk aan uitspraken die je wilt herhalen, je wilt ergens binnen kunnen komen en `Howdie Ho' kunnen zeggen als Mr. Hankey of `How are my little crackers today' als Chef om vervolgens van alles te beweren dat het `rules' of `kicks ass', net als Cartman, Stan, Kyle en wie weet Kenny, want zijn gemompel wordt alleen door de andere kinderen verstaan. Maar over hem gaat de uitspraak die de fan graag te onpas wil roepen: `O My God, they killed Kenny!' Het slaat buiten de serie nergens op en toch moet je het af en toe kwijt. Ook daarom is het jammer dat South Park in Nederland alleen op het betaalkanaal Canal+ is te zien en niet op een gewone zender. Dit is meligheid om te delen.

Het gerucht ging dat de VPRO de serie had gekocht, maar dat is slechts een gerucht. Nu wordt beweerd dat SBS de serie zou hebben gekocht, maar een woordvoerder van deze zender wilde dat bevestigen noch ontkennen. Videobanden van een groot aantal afleveringen uit het eerste en tweede seizoen zijn wel te huur bij de videotheek en te koop bij grote multimediawinkels als Virgin en Fame, net als de cd Chef Aid, waarop behalve Isaac Hayes ook uiteenlopende beroemdheden als Elton John en Wyclef Jean te horen zijn. Waarschijnlijk zal de South Park speelfilm, Bigger, Longer en Uncut die in Amerika vermoedelijk in juni in première gaat, ook wel naar Nederland komen. Op het Internet is al een trailer van de film te zien. Ook gedeeltes van afleveringen zijn daar te downloaden op een van de duizenden sites die aan de serie zijn gewijd. Parker en Stone hebben intussen hun werkterrein al uitgebreid. Ze speelden rollen in Baseketball, een nieuwe film van de vorige koningen van de slechte smaak, de Zucker Brothers (makers van films als Airplane! en The Naked Gun) en ze schrijven het vervolg op Dumb and Dumber, de film met Jim Carrey en Jeff Daniels die toen hij in 1994 uitkwam door menigeen het hoogtepunt van plat, vies en dom werd gevonden. Maar dat was toen. Nu is er South Park.

South Park, Canal+, iedere zondag 20u. Herhaling op vrijdag 22.35u. Op 18 april begint een herhaling van de eerste serie met de aflevering `Cartman gets an anal probe'. In oktober volgt de derde reeks, die nu in Amerika wordt uitgezonden. Videobanden: Nederlands ondertiteld, prijs per twee afleveringen ƒ39,90. Cd: Chef Aid ƒ42,50. In de audio/videowinkel zijn ook petjes, t-shirts, een Nintendo spelletje etc. te koop. Website: www.comedycentral.com.

Kyle's kerstlied luidt: `I'm a lonely Jew, I'd be merry, but I'm hebrew'