In de woestijn

Dichtbij het Lange Voorhout in Den Haag had een man gisteravond een spandoek tegen een hek geplaatst met de tekst `Stop oorlog tegen Servië - Anti-interventiekomité Haags vredesplatform'. Het was omstreeks etenstijd, en er keek niemand naar die man om terwijl hij cirkeltjes liep om zich warm te houden.

De politiek als eenmansactie (aktie), het bestaat kennelijk nog. Ik was onderweg naar een politieke bijeenkomst waar ik juist datgene zou missen wat die eenzame demonstrant belichaamde: passie, bevlogenheid, tomeloze toewijding, hoe je het ook noemen wilt. Het betrof een bijeenkomst van de zogeheten dertigers-groepen uit christen-democratische sferen: jonge CDA-sympathisanten die regelmatig in Nederlandse steden met elkaar over allerlei politieke thema's – inclusief de `C' van het CDA – praten. Als inleider hadden ze in Den Haag Herman Wijffels uitgenodigd, binnenkort voorzitter van de SER en aangekondigd als `een van de prominente denkers in het CDA'.

De bezoekers in Pulchri waren overwegend mannelijk en zonder uitzondering blank en onberispelijk gekapt en gekleed. Ze aten tevoren een sandwich met elkaar en ze dronken een enkel glaasje bier. Toen gingen ze naar de spreker luisteren. Na diens rede stelden ze hem enkele voorzichtige vragen. Daarna gingen ze weer wat met elkaar drinken.

De politiek als netwerk, als bedding voor de eigen carrière – het kan, er is niets tegen, maar krijg je er een wegkwijnende politieke partij mee terug op de rails? Dat is zeer de vraag. Er moet iets gebeuren in het CDA, maar wàt? De rede van Wijffels ging erover.

Het was een goede rede zolang Wijffels het verleden analyseerde. Het ging over de uitgespeelde, verzoenende rol van het CDA waarmee het de verzorgingsstaat had helpen inrichten. De antagonisten – liberalen en socialisten – waartussen men bemiddeld had, waren elkaar in de paarse armen gevlogen, en het CDA was overbodig geworden. ,,De christen-democratie vertoeft in de woestijn'', zei Wijffels. Wat te doen? De verdeling van de welvaart was een verouderd thema, vond Wijffels. Hij pleitte ervoor dat het CDA zich meer met de kwaliteit van het leven gaat bemoeien: met het milieu, ruimtelijke ordening en leefbaarbaarheid. ,,Waar hebben de mensen het nu over? Over Schiphol, rekeningrijden, de Waddenzee. Welke voorzieningen willen we in de gezondheidszorg, het onderwijs en de publieke omroep? Daar moet het over gaan.''

Maar naarmate Wijffels' rede vorderde, slopen er meer vaagheden en algemeenheden in. Praten die andere partijen immers ook niet over de kwaliteit van het leven? Wijffels: ,,Maar het CDA wil een samenleving die zijn eigen verantwoordelijkheid neemt door in verbanden die verantwoordelijkheid vorm te geven.''

Hm.