Europa wil overleg in bananenconflict

De Europese Unie zal onderhandelingen beginnen met de landen die bij de Wereldhandelsorganisatie WTO hebben geklaagd over het Europese bananenregime. Volgens bronnen bij de Europese Commissie zal commissaris Brittan (Buitenlandse handel) vanmiddag bekend maken dat hij niet in beroep gaat tegen de veroordeling door de WTO van de Europese regeling voor invoer van bananen. De belangrijkste klager is de Verenigde Staten.

Zolang er geen overeenstemming is over een nieuwe regeling voor de bananeninvoer, kunnen de VS vanaf volgende week de EU met sancties treffen. De EU heeft er daarom belang bij om zo snel mogelijk een akkoord te bereiken met de VS en Zuid-Amerikaanse landen die bezwaren tegen de Europese regeling hebben aangevoerd.

De EU is in zes jaar tijd tot drie keer toe door de WTO veroordeeld wegens de regeling die de invoer van bananen uit voormalige Europese koloniën bevoordeelt boven die uit andere landen. Vooral Frankrijk hecht aan de gunstige invoerregeling voor bananen uit landen uit het Caraïbisch en het Pacifisch gebied en Afrika. Amerikaanse ondernemingen hebben grote belangen bij bananenexport uit Zuid-Amerika.

Nadat de EU vorige week werd veroordeeld heeft Europees commissaris Brittan de vijftien EU-lidstaten gevraagd of zij van mening waren dat er nog een keer beroep tegen het WTO-standpunt aangetekend moest worden. Twaalf lidstaten hebben laten weten hiervoor niet te voelen. Portugal en Luxemburg hebben zich niet uitgesproken. Frankrijk heeft deze week gezegd dat het nog nadacht over de reactie op het WTO-oordeel.

Nederland had net als Denemarken al eerder bezwaar tegen de bevoordeling van bananen uit voormalige Europese koloniën. De bananenkwestie heeft al jaren een zeer negatieve invloed op de handelsbetrekkingen tussen de VS en de EU. Vorige maand kondigden de VS sancties aan zolang de EU de bananeninvoer niet zou wijzigen. Een reeks Europese goederen zou een invoerheffing opgelegd worden van honderd procent. Nederland en Denemarken werden wegens hun opstelling binnen de EU van deze sancties uitgezonderd.

De VS wilden aanvankelijk strafheffingen opleggen ter waarde van 520 miljoen dollar. Maar de WTO besloot vorige week het plafond van de sancties op 191 miljoen dollar te stellen. De getroffen Europese producten variëren van verpakkingsmateriaal tot handtassen en koffiezetapparaten. Na de eerste twee veroordelingen door de WTO heeft de EU de regeling voor bananeninvoer aangepast in de hoop dat die daardoor wel zou voldoen.

De laatste aanpassing ging in per 1 januari van dit jaar. Deze werd vorige week door de WTO in strijd met de regels bevonden. De VS hebben de EU ervan beschuldigd de invoerregeling alleen maar in onvoldoende mate aan de WTO-eisen te hebben aangepast, om tijd te kunnen rekken. Iedere aangepaste regeling werd aan een langdurige beoordeling en beroepsprocedure van de WTO onderworpen.

Eurocommissaris Brittan beschuldigde de VS er vorige maand van zich niet aan de WTO-regels te houden door sancties aan te kondigen. Volgens de EU stond de Amerikaanse regering onder grote druk van bananenproducenten als Dole en Chiquita die grote invloed bij het Amerikaanse Congres zouden hebben.