Kotug-ballerina breekt sleperskartel Bremerhaven

Havensleepdienst Kotug brak ooit het slepersmonopolie in de Rotterdamse haven. In het Duitse Bremerhaven heeft het bedrijf nu ook een kartel gebroken. Tijd voor nieuwe sleepboten. Met `Rotortug'.

Met een een subtiele handbeweging bedient de kapitein een van de drie stuurhandels waarna zijn sleepboot om zijn as begint te tollen. Even later schuift het schip zijwaarts door de Weser. De ballerina onder de sleepboten treedt op in Bremerhaven.

Directeur Ton Kooren van het Rotterdamse havensleper Kotug is na drie maanden nog steeds apetrots op de sleepboot; ,,de verwerkelijking van een droom''. Het schip, waarvan hij er vier heeft laten bouwen, is zijn geesteskind. Morgen worden ze gedoopt.

Drie van de vier krachtige sleepboten zijn bestemd voor Bremerhaven, waar Kotug drieënhalve maand geleden een vestiging opzette. Door meteen met zes sleepboten te beginnen kon het bedrijf onmiddellijk meer dan de helft van de markt in de Duitse havenstad te veroveren. Kotug moest het opnemen tegen een kartel van drie Duitse slepers. Grote rederijen als Maersk en Walenius, die het kartel graag gebroken zouden zien, waren bereid afspraken met Kooren te maken.

Directeur Kooren hakte al eerder met dat bijltje. Eind jaren tachtig bond hij met zes sleepboten de strijd aan met het monopolie van sleper Smit in de Rotterdamse haven. Kotug kon door zijn schepen met minder mensen te bemannen tientallen procenten goedkoper werken dan Smit.

Drie jaar geleden, toen Kotug in Rotterdam een marktaandeel van ongeveer twintig procent had bereikt, begon het bedrijf met vier boten in de haven van Hamburg. Dat hij nu in Bremerhaven actief is geworden vloeit daar in zekere zin uit voort. Veel rederijen doen immers beide havens aan. ,,We konden de contacten die we in Hamburg hebben opgebouwd meteen gebruiken voor Bremerhaven'', aldus Kooren. Kotug zegt nu in Duitsland ongeveer zestig procent van zijn omzet te halen. Hoe groot die omzet is wil Kooren niet aangeven.

Een poging om in 1996 het sleepmonopolie in de Antwerpse haven te breken mislukte omdat de plaatselijke monopolist UBS meteen met een forse prijsverlaging reageerde. Concrete plannen voor verdere uitbreiding heeft Kooren niet. Hij zou wel in Zeebrugge actief willen worden, maar komt er niet aan de bak. De Belgische overheid maakt uit welk bedrijf de vergunning voor vijf jaar krijgt. ,,Dat maakt het voor ons lastig.''

De nieuwe schepen die Kotug nu gaat inzetten hebben drie in plaats van de gebruikelijke twee motoren. De opstelling ervan, in de vorm van een driehoek, noemt Kooren ,,revolutionair''. Kotug bezit de Europese patenten voor de driehoeksopstelling, of `Rotortug', zoals het bedrijf het systeem noemt. De vier nieuwe schepen kosten 12 miljoen gulden per stuk. De totale vloot van Kotug bestaat nu uit twintig sleepboten waarvan negen in Rotterdam, zes in Bremerhaven en vijf in Hamburg.

Nadat Kotug met de aanschaf van de eerste zes sleepboten voor de Rotterdamse haven in 1988 tot op de bodem van zijn financiële kunnen was gegaan, kon het bedrijf jarenlang geen financiering voor nieuwe schepen meer rondkrijgen. Tot 1994 werd verlies geleden. Nu het bedrijf winst maakt, was huisbankier ABN Amro wel bereid om een lening te verstrekken.

Kooren is trots op het vertrouwen van de bank. ,,Contracten met rederijen zijn nog geen garantie voor omzet. Het betekent alleen dat áls er een schip van die rederij in de haven komt, wij het mogen slepen.''

Is een beursgang van Kotug – in navolging van de Rotterdamse concurrent Smit – – een optie nu het bedrijf winstgevend draait, expandeert en stevig investeert in nieuwe schepen? Kooren: ,,Ik moet er niet aan denken. Dat is zo'n enorme belasting voor een bedrijf. We hebben 186 mensen in dienst, van wie 24 op kantoor. Dat laatste lijkt me voldoende.''