HISTORIE

Veel marathonlopers zullen niet weten waarom ze elke keer 42 kilometer en 195 meter moeten afleggen en niet precies 40, 42 of 43 km. De wat ongewone officiële afstand van de marathon werd voor het eerst gelopen bij de Olympische Spelen van 1908 in Londen. Er was in de Britse hoofdstad een parcours uitgezet dat begon voor het raam van de kinderkamer van het koninklijk huis in Windsor Castle en precies eindigde voor de koninklijke loge in het Olympisch Stadion. Die in Londen gelopen afstand werd in 1923 officieel gekozen voor de marathon.

Dat komt misschien omdat de olympische marathon van 1908 een van de meest spraakmakende uit de historie was. De Italiaan Dorando di Desiderio Pietri kwam op die warme 24ste juli in Londen als eerste atleet het stadion binnen, maar hij was zo uitgeput dat hij in elkaar zakte. Op eigen kracht krabbelde hij op, viel een paar meter later weer en dat tafereel herhaalde zich nog enkele keren. Vlak voordat Pietri de verlossende eindstreep bereikte, besloten twee officials hem op zijn lijdensweg te helpen en hem te ondersteunen. Die handeling kostte de kleine Zuid-Europeaan de gouden medaille. Pietri werd gediskwalificeerd en de jury riep de Amerikaan John Hayes als winnaar uit.

Veel bekender is dat de marathon zijn naam dankt aan de Griekse historie. Nabij de plaats Marathon behaalden de Grieken in het jaar 490 voor Christus een heroïsche overwinning op de Perzen. Een boodschapper, Pheidippides, rende in één stuk door naar de hoofdstad Athene waar hij aan de voet van de Akropolis het heuglijke nieuws bekendmaakte. Daarna viel hij dood neer. Overigens heerst er twijfel over de waarheid van het verhaal. De bekendste Griekse geschiedschrijvers uit de oudheid maken geen melding van ene Pheidippides.

Het idee om de marathon op het programma van de eerste moderne Olympische Spelen van 1896 in Athene te plaatsen, is afkomstig van de Franse historicus Michel Breal, een vriend van stichter Pierre de Coubertin. Hij vond een lange-afstandsloop die in Marathon zou beginnen, een eerbetoon aan de bijdrage van de Grieken aan de sport. Aan de eerste olympische marathon, die ongeveer veertig kilometer lang was, deden achttien atleten mee, vijftien Grieken en drie buitenlanders.

Tot 1924, toen 42 kilometer en 195 meter de officiële afstand was geworden, hadden de olympische marathons steeds een verschillende lengte. Zo werd in Antwerpen in 1920 zelfs 42 kilometer en 750 meter gelopen, de langste marathon uit de historie. Een jaar eerder had het Internationaal Olympisch Comité (IOC) gedreigd de marathon van het olympische programma te schrappen, omdat het een te zware beproeving zou zijn. In 1912 in Stockholm was de Fransman Francisco Lazaro overleden nadat hij twaalf kilometer voor de aankomst onwel werd. De tragische dood schokte de sportwereld. Maar de vele protesten na het bericht dat de marathon misschien niet meer zou worden gehouden, weerhielden het IOC ervan om tot uitvoering over te gaan.