Geld, emoties en dramatiek

,,Van huis en haard verdreven, wachten de vluchtelingen uit Kosovo op hulp.'' Vanavond moet die hulp komen van televisiekijkend Nederland, dat op drie zenders tegelijk (Nederland 2, RTL4 en SBS6) een avondvullend programma ten bate van de nationale actie Help Vluchtelingen Kosovo kan volgen en waarin gevraagd wordt geld te doneren.

Tot de televisie-actie werd afgelopen zaterdag besloten, nadat de roep van het publiek om een televisie-actie steeds luider werd en zich bij de Samenwerkende Hulporganisaties (Rode Kruis, Novib en Artsen zonder Grenzen) het inzicht ontwikkelde dat de hulp nog lang door zal moeten gaan.

Het informatiegehalte van de uitzending (geschatte kosten 7 ton) zal volgens Kees Groothuis, woordvoerder namens de betrokken tv-kanalen, hoog liggen. ,,We willen geen plat amusement, maar op ingehouden toon en op een sobere manier een menselijke tragedie onder de aandacht brengen. We willen het humanitaire aspect van een oorlog laten zien.''

Dat betekent dat de drie uur-durende uitzending vooral gevuld zal zijn met reportages vanuit het getroffen gebied, waar Pieter van der Maat, verslaggever voor RTL Nieuws, Twan Huijs van Nova en Aart Zeeman van Netwerk aanwezig zijn. Verder zullen vluchtelingen en hulpverleners hun verhaal doen.

De presentatie is vanavond in handen van nieuwslezer Jeroen Pauw (RTL), Karin de Groot van het programma Spoorloos (KRO)-en showmaster Robert ten Brink (SBS). Vanuit een telefooncentrale in Zoetermeer zullen Wendy van Dijk (SBS), Minoesch Jorissen (RTL4) en Antoinette Hertsenberg (NCRV) verslag doen van het verloop van de inzameling. Artiesten als Marco Borsato, Bl⊘f, Ilse de Lange en Paul de Leeuw hebben toegezegd belangeloos een bijdrage te leveren aan de uitzending.

Een televisie-actie is geen garantie voor het succes van geldwerving. Nederland geeft guller wanneer een ramp dichterbij is. Zo bracht een actie voor slachtoffers van een watersnoodsramp in India in 1996 nauwelijks geld op. Ook de aandacht van de media is van grote invloed op het succes van een nationale actie. Als de ellende niet meer vers in het geheugen ligt, neemt de belangstelling snel af.

,,Bij Kosovo voelt iedereen zich enorm betrokken,'' zegt Leddie Falstar, coördinator van de actie voor de Samenwerkende Hulporganisaties. ,,Ik merk dat de herkenbaarheid van deze ramp een grote rol speelt. De emoties over de Tweede Wereldoorlog komen los bij de oudere generatie, jongeren kennen het gebied nog van een vakantie. Bovendien speelt de dramatiek mee: gezinnen die uit elkaar worden gerukt, vrouwen worden verkracht, mannen vermoord, en waar is het einde? Mensen zien voortdurend beelden en voelen zich onmachtig. Ik heb het idee dat er veel geld binnen zal komen.''

Falstar wil geen streefbedrag noemen, en ook in de wandelgangen worden geen schattingen gemaakt over bedragen. De vorige nationale televisie-actie, in november 1998 voor de slachtoffers van de orkaan Mitch die een groot deel van Midden-Amerika verwoestte, bracht op de avond van uitzending 16,4 miljoen gulden op. Falstar: ,,Maar je kan en mag de ene ramp niet met de andere vergelijken. En iedere gulden is er een.''

Help Vluchtelingen Kosovo, Ned.2, RTL4 en SBS6, 20.30-23.00u.