Dromers

Pas over vijftig jaar mogen we de brieven van W.F. Hermans lezen. Voor de meeste van zijn lezers is het dan niet meer nodig – ze hebben hem al zelf in de hemel kunnen vragen wat erin staat. Hoe spijtig ook, wij lezers zullen er begrip voor moeten hebben, want de nabestaanden hebben ook recht op hun privacy.

Neem de nabestaanden van de beroemde Engelse dichter Ted Hughes. Wat moet er wel niet door hen zijn heengegaan toen zij afgelopen zaterdag het opzienbarende artikel in The Guardian over de drama's in het leven van Hughes lazen? Hughes werd niet alleen befaamd om zijn eigen gedichten, maar ook om zijn huwelijk met de Amerikaanse dichteres Sylvia Plath. Zij pleegde in 1963 zelfmoord, nadat Hughes haar voor een jonge vriendin verlaten had. Wie was die vriendin?

Sylvia Plath – nog geheel argeloos – vermeldt haar voor het eerst in haar brief van 13 augustus 1961 aan haar moeder. Ze hebben hun flat onderverhuurd aan een bepaald echtpaar en ze betreuren het achteraf dat ze een ander echtpaar gepasseerd hebben. ,,Vervelend, vooral omdat Ted en ik een zwak hadden voor één koppel – de jongen, een jonge Canadese dichter (David Wevill en zijn vrouw Assia) en het meisje, een Duits-Russische van afkomst, met wie we ons verwant voelden.''

Verwant – wat heet: Hughes werd niet lang daarna hevig verliefd op Assia.

In zijn bundel Verjaardagsbrieven, in het Nederlands vertaald door Peter Nijmeijer, wijdt Hughes één gedicht, Dromers, aan Assia. Hij schrijft: (...) Ik zag/ Dat de dromer in haar/ Verliefd was geworden op mij, en ze wist het niet./ Op dat moment werd de dromer in mij/ Verliefd op haar, en ik wist het.

De gevolgen waren desastreus. Plath kon niet tegen de eenzaamheid in Engeland en pleegde zelfmoord. The Guardian onthult wat er daarna met Hughes en zijn nieuwe vriendin gebeurde. Hughes heeft in het openbaar lang over Assia gezwegen. Er werd, ook in feministische kring, veel geschreven en gespeculeerd over zijn huwelijk met Plath, maar niemand wist dat zich in 1969 een tweede, minstens zo ingrijpend, drama in het leven van Hughes had voltrokken.

Op 25 maart 1969, na een telefonische ruzie met Hughes, vermoordde Assia hun 4-jarig dochtertje Shura en zichzelf met slaappillen. De geschiedenis bleek zich in veel opzichten herhaald te hebben. Hughes was ook Assia ontrouw geworden, en ze was in een ijzig isolement beland, nog versterkt door de omstandigheid dat de familie en vrienden van Hughes nooit iets van haar hadden willen weten.

Pas nu kunnen we de eerste regels van Dromers begrijpen als Hughes zich tot Plath wendt met de woorden: Wij vonden haar niet – zij vond ons./ Ze rook ons./ Het Noodlot dat ze meebracht/ Rook ons, spoorde ons op.