Gemeenschap van sikhs viert 300-jarig bestaan

Sikhs in Nederland vieren vandaag dat de Khalsa, de gedoopte sikh-gemeenschap, driehonderd jaat bestaat. In de tempel in Amsterdam komen ze bij elkaar om te bidden, te zingen en te eten.

De sikhs lopen op blote voeten hun tempel uit. De zes meter lange vlag aan de gevel van de tempel, de gurudwara, moet worden vervangen. De menigte humt een mantra: ,,De naam van God is de waarheid en Hij is de enige echte ware God.'' Een bestuurslid van de tempel is, in wit gewaad en met oranje tulband, op het dak van de tempel geklommen. Met behulp van de typisch Amsterdamse hijsbalk wordt de vlag naar beneden gelaten.

Het is een bijzondere dag voor de naar schatting 15.000 sikhs in Nederland. De Khalsa, de gedoopte sikh-gemeenschap, bestaat driehonderd jaar. In 1699 voltooide de tiende en laatste goeroe van de sikhs, Gobith Singh Ji, het geloof.

Vijf getrouwen kregen de achternaam Singh; zo heten alle sikhs nu. Het was de vervolmaking van het monotheïstische geloof dat als een soort mengeling tussen de islam en het hindoeïsme in 1469 door goeroe Nanak was gesticht.

Vanaf die dertiende april 1699 houden gedoopte sikhs zich aan strenge regels. Ze roken en drinken niet, knippen nooit hun haar, eten geen vis, vlees of eieren en ze schenken een deel van hun inkomen aan de gemeenschap. En sindsdien zijn ook alle gedoopte sikhs herkenbaar aan de vijf verplichte symbolen: een tulband, een dolkje, een metalen armband, lang ondergoed en een kammetje.

De meeste sikhs kwamen twintig tot dertig jaar geleden naar Nederland. ,,Een hechte gemeenschap'', volgens Sohan Singh. Hij heeft een lange grijze baard en draagt altijd de vijf symbolen. Sinds zijn komst naar Nederland werkt hij als vrachtwagenchaffeur bij een kweker. Elke ochtend gaat hij voor zijn werk naar de gurudwara. Zijn zoon Wicky (,,Dat is mijn roepnaam, eigenlijk heet ik Guljinder Singh'') is glad geschoren. Hij draagt voor de gelegenheid een tulband, maar in het dagelijks leven niet. ,,Op de arbeidsmarkt maak je met een tulband weinig kans en met een lange baard zou ik worden ontslagen'', zegt hij. Hij werkt als manager bij een filiaal van McDonalds, maar eet nooit hamburgers. ,,Ik geloof wel en ik hou mij aan de godsdienst.''

De vrouwen in de gurudwara dragen traditionele kleding: een broek, een gewaad en een sjaal in dezelfde stof. Mannen dragen witte gewaden of een pastelkleurige pyama. Veel jongeren lopen in spijkerbroek en met een van de oranje tulbanden die bij de ingang klaarliggen. De jonge sikhs zijn opgegroeid in Nederland en geïntegreerd. Volgens Wicky is het geen probleem. ,,Ik leef wel in twee culturen, maar het gaat goed samen'', zegt hij in plat Amsterdams.

Toch botst de Nederlandse wet soms met de religieuze voorschriften van de sikhs. Op scholen mag geen mes worden gedragen. Maar de dolk, als symbool van verzet en strijd, is verplicht voor sikhs. Het Spinoza Lyceum in Amsterdam heeft Wicky's broer van 14 jaar toestemming gegeven het toch te dragen. Het is nog onduidelijk hoe het zit met het messenverbod dat sinds kort in Amsterdam van kracht is. Een ander probleem is de combinatie van tulband en helm. Een helm is verplicht, maar past niet over een tulband. ,,Dan maar geen motor of brommer rijden'', zegt Raja Singh. Hij houdt zich aan alle voorschriften. Zijn haar komt tot zijn middel, maar zit opgeborgen onder zijn grote paarse tulband.

,,Het is zeker lastig om je aan alle geboden te houden'', zegt Gursev Singh. Hij studeert aan de Vrije Universiteit. ,,Maar als je erachter staat, dan kan het. Anders moet je er ook niet aan beginnen. Dan kan je beter een jaar, of twintig jaar, wachten tot je er wel klaar voor bent.''