De wereld zien met het circus

Simone Kleinsma laat met een ongeïnteresseerde blik alle drukte langs zich heengaan. Serge-Henry Valcke, bekend van `In de Vlaamse pot', vraagt zich verbaasd af waar al die camera's voor dienen als ze niet voor hem zijn. En twee actrices uit de musical Chicago weren opdringerige tv-journalisten: ,,Nee, wij zijn niet gekomen voor de audities. Wij zijn veel te oud om in de trapeze te hangen.''

De zestien twintigers en jonge dertigers die gisteren wel voor de audities van het Canadese Cirque du Soleil kwamen, zijn te nerveus om de tv-bekendheden op te merken. Kettingrokend zitten ze in de kantine van de Amsterdamse Focus studio te wachten tot ze zich in hun maillots en sweatshirts kunnen hijsen.

Jaroslaw Janikowski uit Warschau heeft moeite met het Engels waarin de vragen zijn gesteld. Het woordenboek dat hij met zich meedraagt biedt geen uitkomst als hem gevraagd wordt naar zijn `swimming skills'. Hij is vastbesloten zijn daglange reis uit Polen niet te laten stranden op taalproblemen en vult gewoon `yes, very much' in.

De Russen, Fransen, Amerikanen, Duitsers, Schotten, Oostenrijkers en Nederlanders die dinsdagochtend op de audities voor karakterrollen in het Cirque du Soleil zijn afgekomen, hebben geen van allen circuservaring. Het zijn gesjeesde acteurs, doorgewinterde straatartiesten, musicalsterretjes en miskende tapdansers. Ze willen reizen, de wereld zien. De ogen van actrice Cyrill Atlan uit Parijs fonkelen bij alleen al de gedachte aan een wereldtour per circuskaravaan. Mimespeelster Ellen-Jane Dijkstra wordt gedreven door oprechte liefde voor het circus; ze zegt al vanaf haar derde in de piste te willen staan.

Terwijl de kantine zich vult met blauwe mist, worden Nikes ingewisseld voor spitzen en spelden trillende vingers auditienummers op. Een van de weinige Nederlandse kandidaten maakt zich blij over zijn nummer 14: ,,Net als Cruijf, een goed teken.'' De echte fanatiekelingen zijn ondertussen al vertrokken naar de auditieruimte. Daar liggen ze uitgestrekt de `vibraties van de zaal op te zuigen' en staren wezenloos naar de tl-balken. Een paar stramme radslagen doen een Duitse blondine gekreukt tegen de muur belanden. Een ander meisje staat in een hoekje te hyperventileren.

De aanmoedigingen van het castingteam om er vooral wat aardigheid in te hebben zijn niet besteed aan de aspirant-artiesten. Stuurse blikken richten zich op de tafel waarachter drie beoordelaars onafgebroken bonbons zitten te eten. De instructie `verken je elleboog en doe iets met deze stoel zonder hem te breken' wordt beantwoord met lege blikken. Als Jaroslaws impressie van een auto-ongeluk onderbroken wordt met een pinnig `Jou heb ik al eens eerder gezien, probeer wat anders', staat het huilen hem nader dan het lachen. Hij strekt zijn atletische lichaam en tovert een kaakbrede grimlach op zijn gezicht om met een paar danspassen het podium vrij te maken voor de volgende improvisatie. Charlie Chaplin-imitaties, pathetisch stervende zwanen en verkrampte mime-acts waarin onvermijdelijk deuren worden geopend en over hoge muren wordt gekeken, passeren de revue.

Nog voor de lunch maakt het castingteam de eerste selectie bekend. Terwijl Jaroslaw achter een gordijn zijn zenuwen zit te bedaren met een grote reep chocola, krijgen Ellen-Jane, Cyrill en een derde meisje te horen dat ze naar huis kunnen gaan. Tijdens de drie minuten durende persoonlijke presentaties 's middags valt het doek voor nog eens negen auditiedeelnemers. Hun abstracte dansjes, dramatische voordrachten en klassieke clownsacts worden te licht bevonden. ,,Niet de soort fysieke uitstraling die we zoeken'', luidt het oordeel van de bonboneters. Jaroslaws half gebokste en half gedanste Rocky-parodie kan wel hun waardering wegdragen. Hij en drie anderen belanden in de databank van Cirque du Soleil, waar invallers en nieuwelingen een plaatsje krijgen totdat ze opgeroepen worden. De opluchte Pool: ,,En dat terwijl ik tot het laatste moment niet wist waar ze naar zochten.''