Zakendoen in China is wachten

Zakendoen met China is een vak apart. Wachten is er tot kunst verheven. De handelsmissie van minister Wijers leverde vorig jaar minder op dan verwacht.

,,We beginnen klein met een investering van tien miljoen gulden in deze samenwerking'', zei KPN-directeur W. Dik vorig jaar in China. ,,En dat worden vanzelf miljarden'', voegde hij daaraan toe. Via joint ventures met het Chinese leger zou de markt voor mobiele telefonie worden bestormd. KPN had grootse plannen met de Chinezen. Maar wat wilden de Chinezen met KPN?

Over de hele linie waren de verwachtingen hoog gespannen toen in februari vorig jaar de China-missie van toenmalig minister van Economische Zaken Wijers vertrok. Er lagen miljardencontracten in het vooruitzicht, zo gonsde het. Multinationals als chemiereus DSM, baggerschipbouwer IHC Holland, luchtvaartmaatschappijen KLM en Martinair, KPN Telecom, staalproducent Hoogovens en banken als ABN Amro en ING volgden de minister met dollartekens in de ogen. Immers: in China wonen ruim één miljard Chinezen.

Maar Chinezen hebben een eigen dynamiek van handelen, zo bleek. En dat betekende: wachten. Tot nu toe is het wat KPN betreft bij 10 miljoen gulden gebleven. ,,We moeten iets meer geduld hebben dan we hadden verwacht'', aldus een woordvoerder vanmorgen.

DSM wacht nog steeds op goedkeuring van de State Councel. ING wacht al sinds halverwege de jaren tachtig op een verzekeringslicentie. En Hoogovens wacht op het juiste moment om de ,,inventariserende en onderhoudende gesprekken van de afgelopen jaren'' om te zetten in handel.

IHC Holland, bouwer van baggerschepen, boekte vorig jaar de meest concrete resultaten. Geen `duizend baggerschepen' zoals er – analoog aan de doctrine `laat duizend bloemen bloeien' van oud-roerganger Mao – was gehoopt. Het bedrijf kreeg opdracht voor twee schepen, ter waarde van 45 miljoen gulden. ,,We doen al 104 jaar zaken met de Chinezen en weten wel een beetje hoe het er toegaat. China is voor ons geen verrassingsmarkt meer'', aldus een woordvoerder.

Hoewel: de intentieverklaring die IHC had getekend voor de levering van nog eens honderd baggerschepen bleek niet zoveel waard als verwacht. Ook concurrent YVC bleek zo'n verklaring te hebben.

Andere bedrijven hadden minder geluk. Een woordvoerder van DSM in Heerlen: ,,We willen 400 miljoen gulden investeren in een joint venture met Oriental Chemicals Industrial in Nan Jing voor de productie van nylon. We willen hun productiecapaciteit verdubbelen, maar wachten nog op de laatste goedkeuring. Hoe lang dat gaat duren weet niemand.''

Ook bij ING weten ze dat het langzaam kan gaan. Al veertien jaar probeert het concern actief te worden op de Chinese verzekeringsmarkt. Tot nu toe zonder succes. ,,Het is in China moeilijk te schatten hoe lang zoiets gaat duren, dat gaat elders makkelijker'', weet een woordvoerder. ,,De verzekeringsmarkt in China wordt mondjesmaat vrijgegeven en dan ook nog maar voor een paar provincies. Het potentieel van 1,2 miljard mensen is veel lastiger te bereiken dan menigeen denkt.''

Veel bedrijven die vorig jaar naar China reisden nemen ook deel aan de huidige missie. Martinair bleef echter thuis, nadat het vorig jaar een extra wekelijks vlucht op China binnensleepte.

Het Gelderse energie- en waterbedrijf NUON is evenmin mee. De projecten in de Volksrepubliek waarmee het vorig jaar bezig was – een windmolenpark, twee vliegasverwerkers en een afvalwaterzuivering – zijn klaar of worden inmiddels uitgevoerd.