Nacht in Carré `om gewoon iets te doen'

Nederlandse artiesten gaven gisteren een benefietconcert in Carré voor de kinderen uit Kosovo. ,,Gelukkig hoeven wij het doel niet zo nauwkeurig te omschrijven, we willen vrede.''

,,Een verzetje'', zo noemt Freek de Jonge de benefietvoorstelling Staakt het vuren die afgelopen nacht in het Amsterdamse theater Carré werd gehouden. ,,Als mijn kleinkind later vraagt: `Opa, wat deed je in de oorlog?' Dan kan ik altijd zeggen: `ik zat in Carré'.''

Met de bijna uitverkochte voorstelling willen De Jonge en zijn collega Herman van Veen geld inzamelen voor kinderen die zijn getroffen door de oorlog in Kosovo. De opbrengst van 250.000 gulden is voor de hulporganisatie War Child. De Jonge en Van Veen hebben de benefietnacht binnen een week uit de grond gestampt. Waarom? ,,Om iets te doen'', zegt De Jonge, ,,en omdat wij het ook niet weten.'' Rond middernacht, als het publiek de zaal instroomt, is het enorm druk in de coulissen van Carré. Sterren als Marco Borsato, Boudewijn de Groot, Remco Campert, Jasperina de Jong en Mathilde Santing staan er te wachten, alsmede meer dan zeventig muzikanten van het Orkest van het Oosten die door dirigent en violist Jaap van Zweden zijn opgetrommeld. Mannen met draagbare telefoons rennen af en aan. ,,Waar is Freek? Waar is Freek?'', roepen ze zenuwachtig. De naam van Herman van Veen staat op het voorlopige programma met vier vraagtekens vermeld, maar vlak voor aanvang staat ook hij in de coulissen de zangeressen welkom te kussen.

De Jonge presenteert de nacht opvallend serieus: ,,Je kan niet stichtelijk genoeg zijn.'' Een paar rake grappen kan hij echter niet laten. Als hij poneert dat koningin Beatrix niet naar China had moeten gaan, zegt hij: ,,Het zou aardig zijn als de koningin bij het begin van de oorlog eens een keer in Nederland zou zijn.'' Ook zijn gebruikelijke spervuur van woordspelingen blijft uit, al ontglipt hem nog wel: ,,Serven brengen geluk''.

Meestal worden dit soort benefietoptredens gedragen door cabaretiers en andere kleinkunstenaars, maar deze nacht is er opmerkelijk veel klassieke muziek. Charlotte Margiono zingt liederen van Richard Strauss, Jasperina de Jong zingt liederen van Bertolt Brecht, en Jaap van Zweden dirigeert een gedeelte uit de Vijfde Symfonie van Dmitri Sjostakovitsj. In de langzame, uiterst breekbare passages neemt de verder wat rumoerige zaal een plechtige stilte in acht. Als ambassadeur van War Child probeert popzanger Marco Borsato uit te leggen wat het verband is tussen muziek en het goede doel. Hij komt niet helemaal uit zijn woorden, maar hij spreekt uit het hart: ,,Als je zelf net vader bent geworden, geeft dat toch een andere dimensie.'' Vervolgens zingt Borsato een voor War Child gecomponeerd lied over een oorlogskind: ,,Als jij uit de oorlog komt / Gaat de oorlog ooit uit jou?'' Presentator De Jonge roemt de geringe lengte van het lied. ,,Meneer Sjostakovitsj, zo kan het dus ook'', zegt hij.

Mathilde Santing lijkt van alle artiesten het beste in vorm. Haar versie van het lied `God`s Song' is helder, schoon en intens. Dit door Randy Newman geschreven nummer gaat over de ongelooflijke slechtheid van het opperwezen. God legt uit hoe hij, door oorlogen en rampen te veroorzaken, speelt met de liefde van de mensheid.

Herman van Veen schreef voor de gelegenheid een protestlied: ,,Staakt makkers / Staakt het vuren / Helpt kinderen / Helpt de buren.'' Omdat de deelnemers de muziek te elfder ure krijgen aangereikt, gaat de grote finale enigszins de mist in. De artiesten kunnen het stroef klinkende refrein niet goed onder de knie krijgen.

Na afloop toont De Jonge zich tevreden over de `ontzettend warme' nacht. Hij zegt met het benefietoptreden niet per se een hoger doel na te streven dan geld inzamelen, al doet de strijdvaardige titel Staak het vuren! vermoeden dat de nacht ook een politieke lading heeft. De Jonge: ,,Gelukkig hoeven wij het doel niet zo nauwkeurig te omschrijven, we willen gewoon vrede. Ik weet het, het is een cliché. Ik ben ook vaak thuisgebleven met het gevoel: dit heb ik al honderd keer gezien. Maar nu wilde ik gewoon iets doen.'' De Jonge wil met de nacht een zo algemeen mogelijke noodkreet geven. Daarom koos hij ook voor War Child; ,,Een goed doel waar niemand zich een buil aan kan vallen. Want zo cynisch is het wel.'' En wat doet De Jonge als morgen inderdaad de vrede uitbreekt. ,,Dan houden we weer een avond, om het te vieren. Maar ik ben als de trainer van Ajax; ik maak me geen enkele illusie.''