Karbonade

Door het vuile stalraampje is het even turen voordat de biggen in het schemerdonker zichtbaar worden. Ze liggen stijf tegen elkaar. De boxen zijn zó vol dat de gewrongen ruggen doen denken aan een geopende hersenpan.

Een paar biggen merken dat er achter het raampje iets veranderd is. Om bij het glas te komen worstelen ze zich omhoog tot ze met hun voorpoten op de ruggen van de andere biggen staan. De stompjes staart kwispelen uitbundig. Aan beide zijden van de kop klapperen de oormerken mee.

Een big die nog dichter bij het glas wil komen, begint een hindernistocht over de gladde ruggen. Zijn verstorende beweging plant zich voort tot in alle boxen, zodat de hele stal in rep en roer raakt. Alle varkens willen gaan staan en zich in dezelfde richting draaien, wat onmogelijk is.

Het gevecht om ruimte dat nu ontstaat, verklaart het bloed aan de staartstompjes, de gehavende oren, de krassen en littekens op ruggen en koppen. Nooit hebben ze zon op hun huid gevoeld, nooit wind om hun oren. In de schemer boven hun hoofden zorgen traag wiekende ventilatoren voor luchtverplaatsing.

Na een paar minuten vermindert de belangstelling voor het raampje. Ze proberen weer te gaan liggen. De bodem van de boxen bestaat uit tralies. Hygiënisch, dat zeker. En de hoeven kunnen er net niet tussen, zodat er geen gevaar bestaat voor gebroken poten. Maar de biggen kunnen er evenmin op staan. Daarvoor zijn de spijlen te glad. Er blijft maar één mogelijkheid over: liggen.

Een big, wiens houding aangeeft dat hij poepen moet, wringt zich door de groep heen tot zijn staartstomp zich boven de voedergoot bevindt: de enige plek waar zijn achterste vrij is van andere lijven. Daar doet hij zijn behoefte. Ook bij de andere boxen ligt poep in het voedsel.

Sommige varkens wringen hun neus door de tralies om aan de snoeten van de buren te snuffelen, Andere duwen hem onder de buik van een boxgenoot, als waren ze op zoek naar spenen. Nooit hebben die snuiten in aarde gewroet. Wat weten de dieren van de geur van knollen of loof, de smaak van eikels of truffels? De dag van hun geboorte werden de punten van hun tanden geknipt. Daarna coupeerde men de staarten. Weer iets later kregen de mannetjes een mes in de buik en werden de ballen naar buiten gedrukt en afgesneden.

`Welnee', zegt de varkenshouder, `dat voelen ze niet.'