Immuunziekte staat los van Bijlmerramp

Ernstige auto-immuunziekten komen onder de getroffenen en hulpverleners van de Bijlmerramp niet zo vaak voor dat er statistisch gezien een duidelijk verband bestaat met het vliegtuigongeluk.

Wat de Bijlmerramp wel heeft geleerd is dat gebrek aan openheid, traagheid en onderschatting bij lokale en landelijke overheden langdurig tot meer angst bij de betrokkenen leidt.

Dat zijn enkele conclusies van de Derde Tussenrapportage van het Onderzoek Gezondheidsklachten Bijlmerramp. Het onderzoek, waarvan de eindrapportage in juni verschijnt, wordt in opdracht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg uitgevoerd door artsen en onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam.

Het vandaag gepubliceerde rapport is het verslag van het onderzoek naar de medische dossiers van 544 Bijlmerslachtoffers en -hulpverleners die vorig jaar zomer contact zochten met een telefonische klachtenlijn. De diagnoses die door huisartsen het meest met de ramp in verband werden gebracht zijn vooral psychisch van aard: posttraumatisch stresssyndroom (PTSS), depressie, acute stress en infecties van de luchtwegen.

Sinds de AMC-hoogleraar in de immuunpathologie dr. J.J. Weening vorig jaar zomer twee patiënten met auto-immuunziekten herkende die beiden ook bij de Bijlmerramp betrokken waren geweest, is er intensief gezocht naar mensen met deze ziekten, waarvan bekend is dat ze soms door toxische stoffen worden veroorzaakt. Op grond van het dossieronderzoek komen de onderzoekers nu uit op elf mensen met vastgestelde auto-immuunziekten. Daarnaast zijn er vijf mensen met een niet bewezen auto-immuunziekte, zes mensen met een mogelijke auto-immuunziekte van wie het dossier echter onvoldoende gegevens bevat en acht patiënten met ziekten waarbij het afweersysteem wel een grote rol speelt, maar die niet tot de auto-immuunziekten behoren. De AMC-onderzoekers bevelen Inspectie en ministerie aan om het publiek duidelijk voor te lichten over de afwezigheid tussen de lading en gezondheidsklachten. De resultaten rechtvaardigen volgens de onderzoekers nog steeds geen ongericht grootschalig lichamelijk onderzoek onder alle mensen die vlak na het neerstorten of tijdens de opruimwerkzaamheden in de buurt van de verongelukte El-Al-machine zijn geweest. Het AMC weigerde al eerder om medische redenen dit onderzoek uit te voeren. Minister Borst zegde tijdens de Bijlmerenquête toe toch onderzoek te laten uitvoeren, om ongerustheid weg te nemen.