Verdeelde commercie

De commerciële radio in Nederland moet nog even geduld hebben. Niet eind deze maand, zoals aanvankelijk de bedoeling was, maar enkele weken later stuurt het kabinet zijn plannen over de toekomst van de commerciële omroepen naar de Tweede Kamer. Daarbij komt ook de positie van de radio aan de orde.

Vorige week overlegden de betrokken bewindslieden met elkaar. Staatssecretaris Van der Ploeg (Mediazaken) is het niet eens met zijn collega De Vries (Verkeer en Waterstaat), die verantwoordelijk is voor telecommunicatie. Beiden willen de frequenties voor de commerciële radio aan de hoogste bieder verkopen. Maar Van der Ploeg kiest daarbij voor het plan van onderzoeksbureau KPMG, om tien `zenderpakketten' (gebundelde frequenties) aan te bieden die geografisch elk de helft van de Nederlandse bevolking kunnen bereiken.

Vijf van die pakketten zouden vrij op de markt moeten komen, de andere vijf zouden aan voorwaarden moeten voldoen. Zo voelt de staatssecretaris veel voor commerciële `creativiteitsstations', zoals een minderhedenzender. Staatssecretaris De Vries is tegen een dergelijke `geclausuleerde' verkoop omdat hij vindt dat de overheid geen inhoudelijke voorschriften mag opleggen aan commerciële aanbieders.

De grootste tegenstander van de overheidsplannen is de Vereniging van Commerciële Radio (VCR), die stations als Radio 538, Sky, Radio 10, Classic FM en Noordzee FM vertegenwoordigt. ,,OC&W wil door voorwaarden te stellen een vierde publieke omroeplaag creëren en de commercie zo klein mogelijk houden. Dat is desastreus voor de reclamemarkt'', zegt voorzitter Martin Banga.

Maar binnen de branche zijn de meningen over de plannen verdeeld. Jerney Kaagman van Noordzee FM, die Nederlandstalige muziek uitzendt, is juist voorstander van de clausulering die OC&W voorstaat. ,,Wij zijn een niche-zender die zich aan een `format', een bepaalde vorm, wil houden. En we hebben niet zo'n grote spaarpot voor de veiling kunnen opbouwen als bijvoorbeeld Sky. Een veiling zonder clausulering is fnuikend voor ons.''

Directeur Bert de Liefde van Silverminds Media, de huidige eigenaar van Concert Radio, maakt zich ,,volstrekt niet druk'' over de toekomst en kan zich in grote lijnen vinden in het veilingvoorstel. Het enige dat hem stoort is dat de KPMG-nota stelt dat een klassiek station niet per se zelfstandig hoeft te zijn. ,,Men doelt daarmee kennelijk op de nauwe band tussen Sky en Classic FM. Bij mijn mediabedrijf heeft Concert Radio een strategisch belang. Ik hoop niet dat de staatssecretaris het KPMG-idee overneemt, want dat zou ons op een onacceptabele achterstand zetten.''

Het kleinere station Q Radio wijkt sterk af van de andere commerciële rediostations. Bij Q Radio domineert multiculturele muziek. De zender kiest dan ook voor de geclausuleerde oplossing. Ronald van der Heijden van Q Radio: ,,De NPS hoeft geen multiculti-zender meer te beginnen, wij zorgen daar al voor.''

Het station dat de meeste pijn lijdt als de plannen van OC&W doorgaan is Sky, de zender met het grootste marktaandeel. Om tegenwicht te bieden aan de KPMG-nota heeft Sky een rapport laten maken door de consultants van Moret, Ernst & Young, `Ruimte voor commerciële radio'. De onderzoekers maken daarin korte metten met de collega's KPMG. De voorstellen verzwakken de commerciële omroep, aldus Moret.

Verkeer en Waterstaat is gebaat bij een snel besluit. Het ministerie wil beginnen met de voorbereiding van de veiling, zodat volgend jaar de nieuwe vergunningen uitgereikt kunnen worden. Tegen die tijd is de staatskas naar schatting een klein miljard rijker.