Diplomatieke dialoog op gang

Terwijl de bombardementen op Joegoslavië doorgaan, vragen NAVO-lidstaten zich af hoe weer een diplomatieke dialoog met Belgrado op gang kan worden gebracht. Daarbij wordt gekeken naar de rol die Rusland eventueel kan spelen.

In Brussel circuleren berichten over een Duits plan, dat Moskou wordt voorgelegd. Het zou voorzien in de legering, in Kosovo, van een internationale troepenmacht die in naam en formeel door de OVSE zou worden geleid en waaraan ook Russen deel zouden nemen. ,,Zo'n vredesmacht is prima'', zei een NAVO-diplomaat vanochtend. ,,Mits de OVSE de NAVO maar mandateert de troepenmacht te leiden. Er moet eenheid van commando zijn. De dubbele sleutel is voor veel landen taboe.'' De Amerikaanse woordvoerder James Rubin zei nog uit te gaan van een door de NAVO geleide vredesmacht. ,,Als dat met een mandaat van de VN is, dan is dat prima.'' De Franse minister Richard zei zich een vredesmacht ,,niet direct onder autoriteit van de NAVO'' te kunnen voorstellen.

Duitsland zou hopen dat Rusland, als het dit plan zou aanvaarden, druk op Belgrado kan uitoefenen. NAVO-chef Javier Solana zei gisteren dat er ,,signalen'' uit Belgrado komen die wijzen op een bereidheid tot concessies. Daaruit zou ,,een positief diplomatiek initiatief'' kunnen voortvloeien. ,,Alle tekenen van de laatste dagen wijzen in die richting.''

De Joegoslavische vice-premier Vuk Draškovic zei in een vraaggesprek met het Franse weekblad Journal du Dimanche dat Belgrado bereid is met de Kosovo-Albanese leider Ibrahim Rugova te onderhandelen. ,,We hebben een eenzijdig bestand afgekondigd. Er heerst vrede in Kosovo. We willen een politieke regeling en een buitenlandse aanwezigheid [in Kosovo] toestaan die de uitvoering van die regeling garandeert'', aldus Draškovic. Hij voegde daaraan toe dat Kosovo een autonomie zal krijgen ,,zoals Europa nog nooit heeft gezien''.

De negentien NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken komen vandaag in Brussel bijeen om, volgens woordvoerder Shea, ,,hun vastberadenheid te herhalen om de luchtactie voort te zetten''. De ministers zullen nog eens de vijf voorwaarden noemen waaraan de Joegoslavische president Miloševic moet voldoen voor het stopzetten van de bombardementen, waaronder een terugtrekking van Servische troepen, een terugkeer van de vluchtelingen en een politieke oplossing voor Kosovo op basis van het akkoord van Rambouillet. Niet uitgesloten wordt dat ook het zenden van grondtroepen ter sprake wordt gebracht, maar een besluit hierover wordt niet verwacht.

Volgens minister Van Aartsen moeten de ministers ook spreken over het ,,politieke en diplomatieke spoor'' naar een oplossing voor de crisis in Kosovo. Van Aartsen zei dit na een onderhoud met Solana en een telefonisch gesprek met de Amerikaanse minister Albright. Bij het vinden van een politieke oplossing is volgens Van Aartsen de rol van Rusland van ,,vitaal belang''. ,,We moeten het moment niet missen om met de Russen op het goede moment Miloševic onder druk te zetten.''

Ook andere landen onderstrepen dat Moskou niet moet worden buitengesloten. ,,Het telefoonverkeer met het Kremlin is druk'', aldus een diplomaat. Albright heeft morgen in Oslo een onderhoud met haar Russische collega, Igor Ivanov. Ivanov zelf nam dit weekeinde veel terug van de felle retoriek van president Jeltsin, die vrijdag met een Derde Wereldoorlog dreigde. Volgens Ivanov heeft hij er alle vertrouwen in dat zijn overleg met Albright ,,kan leiden tot een oplossing''.