Parachutespringer

Eigenlijk heette hij Ibrahim Maïnassara Baré, maar toen deze voormalige chef-staf van de Nigerese strijdkrachten in juli 1996, zes maanden na zijn staatsgreep, presidentsverkiezingen uitschreef, besloot de campagnecommissie de volgorde van zijn initialen te veranderen in IBM. Deze verwijzing naar een reus uit de elektronica-branche moest Baré's aandeel op de kiezersmarkt vergroten. Misschien heeft het gewerkt, maar zijn politieke tegenstanders noemde IBM's overwinning een ,,electorale coup''.

Zijn bloedeloze staatsgreep op 27 januari 1996, de tweede succesvolle militaire coup sinds Frankrijk Niger in 1960 zijn onafhankelijkheid gaf, maakte een einde aan vijf jaar van burgerbestuur over dit straatarme Sahelland. Die episode eindigde in een verlammende krachtmeting tussen president Mahamane Ousmane en premier Hama Amadou, die voortkwamen uit elkaar vijandig gezinde partijen.

Baré (zijn eigenlijke familienaam) behoorde tot de Hausa, met 55 procent het grootste volk van Niger. Hij werd in 1949 geboren als zoon van een onderwijzer en leerde van zijn vader een strenge discipline. Vandaar misschien zijn beroepskeuze. Baré nam in 1970 vrijwillig dienst in het leger en bracht drie jaar door op Madagascar, aan de Militaire Academie Antsirabé, die destijds onder Franse leiding stond.

Het groene, door de zee omzoomde Madagascar leek in niets op Baré's geboorteland. Niger is grotendeels Sahara en slechts 3 procent van het grondgebied, de oevers van de Niger, die door het zuidwesten stroomt, is geschikt voor de landbouw. Sinds Franse geologen in 1968 grote uraniumvoorraden vonden in het noorden van Niger, drijft 's lands economie op de export van deze brandstof. Niger kampte de laatste decennia met perioden van grote droogte en voedselschaarste, periodieke opstanden van de noordelijke Toeareg en spanningen tussen het minderheidsvolk van de Songhai en de Hausa-meerderheid. De dalende wereldmarktprijs voor uranium zette het overheidsbudget onder druk en uitblijvende betaling van het overheidspersoneel leidde tot onrust in de steden.

`IBM' was een verwoed parachutespringer. Hij heeft zijn laatste sprong naar het buitenland met de dood moeten bekopen.