Openbaar ministerie (2)

In het interview met scheidend advocaat-generaal Korvinus wordt eindelijk eens publiekelijk aandacht besteed aan de negatieve kanten van de hervorming van het openbaar ministerie. Evenals mevrouw Korvinus verbaas ik mij over de gewilligheid waarmee het OM zich van een onafhankelijke magistratuur laat omvormen tot een hiërarchische en aan de executieve ondergeschikte organisatie.

Deze ontwikkeling is des te onbegrijpelijker nu in Europees verband dagelijks blijkt hoe belangrijk een onafhankelijk OM is. In Frankrijk sneuvelt al jaren de ene na de andere politiek getinte zaak doordat officieren of onderzoeksrechters een zodanig nauwe onderzoeksinstructie van de procureur-generaal ontvangen dat ze zich nooit een beeld van het geheel kunnen vormen. In België is men onder druk van de publieke opinie bezig met een reoranisatie van het justitieel apparaat om de greep van het ministerie van Justitie op het gerechtelijk onderzoek juist te verkleinen en de individuele officier of onderzoeksrechter te beschermen tegen politieke inmenging. In Italië was de hele operatie `Schone Handen' onmogelijk geweest als Rome het parket van Milaan had kunnen sturen zoals Den Haag dat binnenkort met Leeuwarden zal kunnen doen.

Het belang van een onafhankelijke magistratuur voor politieke stabiliteit en goed bestuur wordt ook onderkend in andere delen van de wereld, zoals blijkt uit het grote aantal projecten op dit terrein dat onder andere door de Wereldbank en de Asian Development Bank wordt gefinancierd. Nederland geeft echter de voorkeur aan vermeende efficiëntie boven rechtsstatelijke waarden. Waarschijnlijk is er inderdaad een Nederlandse Haider of een corrupte minister voor nodig om het tij te keren, als het dan nog niet te laat is.